κώστας καραντινινής

ο επιμένων τροϊκά

2012-01-09T11:31:00.001+01:00

τι κατάφεραν μόνο μέσα σε ένα χρόνο οι υπάλληλοι της τρόικας και οι ντόπιοι τοποτηρηταί της:
α. η μεταβολή του χρέους μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο: σεπτ. '10: €336,8 δις - σεπτ. '11: €360,4 δις - αύξηση €23,6 δις

β. η κατανομή
των λυπη(τε)ρών δόσεων σε βάθος χρόνου:
για παράδειγμα το '12 την δόση την προσαύξησαν οι άθλιες πολιτικές
τοκογλυφίας και εξαντλητικής λιτότητας κατά €6,7 δις - από €33 δις σε €39,7 δις
επίσης προστέθηκαν €12 δις για το 2014 - δηλαδή τον μεθεπόμενο χρόνο
θα πρέπει να καταβάλει η χώρα στους πιστωτές της €60,2 δις
δηλαδή θα χρειαστεί περίπου το 20% του αεπ μόνο για εξηπηρέτηση δανείου !
κάποιοι πιστεύουν ότι αυτό είναι εφικτό με λήψη και άλλων μέτρων του ιδίου συνταγολογίου
όπως για παράδειγμα, η κατάργηση του κατώτατου μισθού
ή άλλες φαιδρές, κομπογιανίτικες συνταγές τής ιδίας τριτοκοσμικής σχολής ανάπτυξης
έτσι έχουν τα πράγματα - προς το παρόν τουλάχιστον, διότι κάθε μέρα βαίνουν χειρότερα
καθώς εκείνοι οι αμετανόητοι μοιραίοι
επιμένουν τροϊκά

οι πίνακες και τα διαγράμματα είναι από τα δελτία χρέους του υπουργείου οικονομικών

η λυπη(τε)ρή

2012-01-06T10:40:00.000+01:00

νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιοἤσθιον˙
αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ

Πεινούσαμε στης γης την πλάτη,
σα φάγαμε καλά
πέσαμε εδώ στα χαμηλά
ανίδεοι και χορτάτοι.
γ. σεφέρης, «οι σύντροφοι στον άδη», «στροφή», 1932.

όταν έρχεται ο σερβιτόρος με τον λογαριασμό

μετά από ένα γεναίο γλέντι

κάποιοι – οι τσαμπατζίδες-
απλώς ρεύονται ‘ανίδεοι και χορτάτοι’

οι καλο-πληρωτήδες ενώ ψάχνουν για τα ευρώ στο
παντελόνι τους καλά είναι να θυμούνται
όμηρο και σεφέρη - είτε τους έχουν διαβάσει είτε όχι

θυμάστε τα τρακτέρ και το κλείσιμο των συνόρων με τη βουλγαρία τον φλεβάρη του 2009;

τότε που ζήτησαν και έλαβαν οι απεργούντες γεωργοί κάποιες φορολογικές απαλλαγές ;

ε, λοιπόν εχτές ήρθε η λυπητερή από τον ευρωπαίο σεφ:

€425 εκ. !!
με έξι ολοστρόγγυλα μηδενικά: €425.000.000

η ευρωπαϊκή επιτροπή ανακοίνωσε εχτές 5 ιαν. 2012
ότι η τότε καταβολή αυτού του ποσού δεν συνάδει με το ευρωπαϊκό δίκαιο και ως εκ τούτου πρέπει να επιστραφεί

συν μερικά ακόμα τραβήγματα των αυτιών του αθεράπευτα άτακτου παιδιού - θα καθυστερήσουν τα έκτακτα δάνεια από τη τρόϊκα:

τα €5 δις που θα καταβάλονταν τον δεκέμβρη του ’11 θα έρθουν τον μάρτη του ‘12

και τα €10 δις που θα καταβάλονταν τον μάρτη του ’12 θα έρθουν τον ιούνη του ‘12

τι κι άν είχαν δίκαιο οι αγρότες τον φλεβάρη του ’09;

το ποσό πρέπει να το καταβάλει η πτωχή
- πλήν τιμία - ελλάς εις διπλούν:

μιά φορά στους ‘αναξιοπαθούντες’ αγρότες
αυτους των εθνικών οδών και των συνόρων

και μια φορά στις βρυξέλες !

εις διπλούν, διότι, ποτέ στο παρελθόν δεν συνέβη να ζητήσει το κράτος τα χρήματα πίσω από όποιον πρόλαβε
να τα παντελωνιάσει, ως ‘αδίκως καταβληθέντα’

ούτε και κανείς διανοείται να τα ζητήσει πίσω από τον τότε υπουργό γεωργίας και τον πρωθυπουργό του – που συμπτωματικά και για την ιστορία και μόνο - ήταν ο κατά δήλωσή του γεωργός δ. χατζιγάκης και ο ‘στρίβειν δια των εκλογών’ κ. καραμανλής

δυστυχώς ο λαός μας και οι κυβερνώντες του αδιαφορούν για την λυπητερή που ακολουθεί τις κάθε είδους παροχές:
είτε πρόκειτα για πραγματικές ανάγκες κάποιων αναξιοπαθούντων μερίδων του πληθυσμού
είτε για γλεντοκοπήματα, κρεπάλες, ή καταθέσεις στην ελβετία κάποιων άλλων

δεν έχουν αντιληφθεί ότι αυτό είναι ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος:

τα ωφέλη του ενός είναι κόστος κάποιου άλλου - πολλές φορές μάλιστα εις διπλούν

και αυτό είναι μια πολύ λυπη(τε)ρή αμέλεια

άκρως ληπηρή, διότι τέτοιου είδους αμέλειες – κατά τον όμηρο –
τιμωρούνται μέχρι και με την απώλεια αυτής ακόμα της πατρίδας του αμελούς:

αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ

εις θάνατον διά παγίδος

2011-12-28T12:23:00.003+01:00

το πρόβλημα είναι πολύ χειρότερο και απο τους χειρότερους εφιάτες μας:

τα πράγματα δείχνουν καθαρά ότι η ευρωζώνη βρίσκεται σε παγίδα ρευστότητος

παγίδα ρευστότητος είναι η κατάσταση στην οποία η έκδοση χρήματος από την κεντρική τράπεζα δεν καταφέρνει να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη

συνήθης ένδειξη του προβλήματος έιναι τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια
η οικονομία δηλαδή δεν αποροφά χρήμα -ρευστότητα- ακόμα και αν της χορηγείται δωρεάν !

το πρόβλημα συνήθως εμφανίζεται όταν οι άνθρωποι προσδοκούν

- οι οικονομικές «προσδοκίες» είναι η λέξη κλειδί εδώ –

ότι ο αντιπληθωρισμός περιμένει στην γωνία, ότι θα έχουμε σημαντική μείωση της συνολικής ζήτησης, κλπ.

όταν παρατηρούμε τι συνέβη στην ευρωζώνη μόλις πριν λίγες ημέρες - ενώ όλοι μας τινάζαμε ακόμα τη σκόνη από τους κουραμπιέδες και ενώ προσπαθούσαμε να αποκωδικοποιήσουμε αν τελικά ο σαμαράς στηρίζει παπαδήμο και αν ο παπανδρέου θα παραμείνει πρόεδρος στο πασοκ εφ' όσον αυτό θα υπάρχει – είναι πραγματικά ανησυχητικό:

στις 21 δεκεμβρίου, 2011 η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα (εκτ) ανακοίνωσε ότι θα χορηγήσει τριετή δάνεια €489 δις στις περίπου 500 τράπεζες της ευρωζώνης με επιτόκιο 1%

τι συνέβη; βρήκαν αυτά τα χρήματα τον δρόμο τους στην πραγματική οικονομία;

όχι !

οι τράπεζες, μέσα στις χριστουγεννιάτικες διακοπές κατέθεσαν €412 δις με 0.25% στην εκτ

προτίμησαν δηλαδή να παρκάρουν τα χρήματά τους στα ασφαλή χρηματοκιβώτια της εκτ με 0.25% παρά να τα διοχετεύσουν σε επενδύσεις ή καταναλωτικά δάνεια στις ευρωπαϊκές οικονομίες

http://www.ft.com/intl/cms/s/0/aef88674-30a4-11e1-9436-00144feabdc0.html#axzz1hYqCvT8k

αυτό είναι πάρα πολύ σοβαρό πρόβλημα και κάπως παράδοξο, ειδικά άν σκευτούμε ότι οι αποδώσεις των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη είναι πολύ υψηλότερες:

για παράδειγμα, τα ιταλικά ομόλογα αποδίδουν 6.78%, ενώ τα ισπανικά: 5.27%

φυσικά πρέπει να περιμένουμε να δούμε πως θα συμπεριφερθούν οι τράπεζες σήμερα όταν η ιταλική κεντρική τράπεζα βγεί στην αγορά για να δανειστεί €11.5 δις. και άλλα €5 δις – και ίσως παραπάνω - αύριο πέμπτη 29/12/11

όμως όλλα αυτά είναι πολύ ανησυχητικά:

οι τράπεζες δεν θέλουν να δανείζουν χρήματα στις κυβερνήσεις τους

και ακόμη χειρότερα: η πραγματική οικονομία δεν έχει καμία διάθεση να δανειστεί ακόμα και με σχεδόν μηδενικά επιτόκια !

αυτό είναι μόνο μια ένδειξη του βάθους της κρίσης της ευρωζώνης

το ότι δηλαδή οι προσδοκίες των αγορών είναι υφεσιακές και μάλλον αντιπληθωριστικές

είναι επίσης μια ένδειξη ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές των χωρών της ευρωζώνης δεν είναι τέτοιες που να υποστηρίξουν μια αντίστοιχη νομισματική πολιτική

όταν στο σύνολο της ευρωζώνης συντάσονται προϋπολογισμοί λιτότητος αυτό δεν αποτελεί σήμα προς τις αγορές ότι οι οικονομίες θα τονωθούν με κάποιο – δημοσιονομικό, νομισματικό ή άλλο κίνητρο

η οικονομική θεωρία που όλοι διδαχτήκαμε – είτε η κευνεσιανή με τις καμπύλες IS/LM

είτε η πιό μοντέρνα δυναμική των προσδοκιών

http://www.newyorkfed.org/research/economists/eggertsson/palgrave.pdf

μας διδάσκει ότι οι παγίδες ρευστότητος συμβαίνουν όταν απλά οι άνθρωποι προσδοκούν κάμψη της οικονομικής δραστηριότητος.

μάθαμε επίσης από την βασική μακρο-οικονομική ανάλυση ότι η νομισματική πολιτική – δηλαδή η έκδοση χρήματος – δεν είναι αποτελεσματική παρά μόνον όταν υποστηρίζεται απο αντίστοιχη δημοσιονομική πολιτική – δηλαδή από ελλειματικούς προϋπολογισμούς

πολύ φοβούμαι όμως ότι στην ευρωζώνη κάνουμε πολύ λίγο και πολύ καθυστερημένα και από τα δύο

και έτσι έχουμε καταδικάσει τους εαυτούς μας

εις θάνατον δια της παγίδος ρευστότητος !

η κατάρα των πόρων

2011-11-27T15:46:00.001+01:00

σε πολλές απο τις χώρες του τρίτου-λεγόμενου κόσμου

συμβαίνει συχνά αυτό που ονομάζεται «κατάρα των πόρων» - the resource curse

χώρες με πλούσια αποθέματα πλουτοπαραγωγικών πόρων

παραμένουν υποανάπτυκτες, συνήθως κάτω από ολοκληρωτικά καθεστώτα

τα οποία εγκαθυδρύουν ντόπιοι ολιγάρχες σε συνεργασία με διεθνή συμφέροντα

στα οποία οι πρώτοι παρέχουν τους πόρους της χώρας έναντι πενιχράς αμοιβής

επωφελούμενοι οι ολιγάρχαι ένα μεγάλο μερίδιο σε βάρος της χώρας και του λαού τους

στις χώρες αυτές η παραγωγική δραστηριότητα – πλην της εξόριξης πόρων

είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη

υπάρχει συνήθως ένα μεγάλος αντιπαραγωγικός δημόσιος τομέας

μέσω του οποίου οι ολιγάρχες εξαγοράζουν την παραμονή τους στην εξουσία

διορίζοντας και παρέχοντας προνόμια σε ανταλλαγή ψήφων

οι περισσότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες είναι σε αυτή την κατηγορία

με την εξαίρεση ίσως μόνο των ηπα και της νορβηγίας

οι πλουσιότατες σε μεταλεύματα και πετρέλαια αφρικανικές χώρες

ζούν κάτω από απολυταρχικά καθεστώτατο με τους λαούς τους σε αξαθλίωση

επιβεβαιώνοντας με τον πιό κραυγαλέο τρόπο την «κατάρα των πόρων»

τηρουμένων πάντα των αναλογιών, και η ελλάδα υπέφερε απο την «κατάρα των πόρων»

Μια σπάνια φωτογραφία τον Ιούλιο του 1944.
Ανδρέας Παπανδρέου (αριστερά),
Κυριάκος Βαρβαρέσος (μέση) και
Αθανάσιος Σμπαρούνης (δεξιά)
στο ξενοδοχείο «Μount Washington»,
όπου έγινε η διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς.
(το εθνος 30/11/10)

συγκεκριμένα: των κοινοτικών πόρων και των δανεικών πόρων

η ελλάδα μπορεί να μην είχε ποτέ μεγάλα αποθέματα πόρων – αν και αυτό είναι συζητήσιμο

παρ’ όλα αυτά όμως ο οποιοσδήποτε πλούτος παρήχθη και διενεμήθη

με παρόμοιες μεθόδους και θεσμικό πλαίσιο όπως αυτό των τριτοκοσμικών χωρών

αυτό υπήρξε το σύστημα απο δημιουργίας του σύγχρονου ελληνικού κράτους

η έκθεση βαρβαρέσου του 1952 ουσιαστικά ένα τέτοιο σύστημα περιέγραφε

ήταν τότε στις αρχές του '50

λίγο μετά το τέλος του εμφυλίου και εξανεμίσματος των πόρων του σχεδίου marshall

αργότερα, το οικονομικο-πολιτικό σύστημα στην ελλάδα ανέδειξε εξώφθαλμα

τα τριτοκοσμικά αυτά χαρακτηριστικά του

κατά ένα παράδοξο και ειρωνικό τρόπο, τότε που υποτίθεται πως

εισερχόταν στο κλαμπ των πλέον σύγχρονων και δημοκρατικών κρατών του πλανήτη

παίρνοντας το νούμερο 12 στην εοκ του 1981

οι οικονομικές και κοινωνικές δομές, το πολιτικό σύστημα και το κράτος

πολύ γρήγορα οργανώθηκαν γύρω από το κυνήγι εξόρυξης των πόρων

που μετά το 1981 δεν ήταν παρά

οι πόροι των ευρωπαϊκών προγραμμάτων αφ’ ενός

και ο εξωτερικός δανεισμός από την άλλη

το οικονομικο-πολιτικό σύστημα οργανώθηκε γρήγορα γύρω απο αυτή την βάση

με ένα χωλερικό πολιτικό σύστημα πελατειακό από την μιά

και ένα οικονομικό σύστημα αποκλειστικά απομύζησης πόρων από την άλλη

τα κόμματα εξουσίας κατ’ επίφαση δημοκρατικά

συγκροτούμενα κυρίως απο κοτζαμπάσιδες και πρόσκαιρους σφουγκοκολάριους

συχνά τεχνοκράτες και συνδικαλιστές

η οικονομική παραγωγή στην πλειονότητά της εργολαβική

μη-παραγωγική και αντι-καινοτόμα, έπεφτε κυριολεκτικά σαν αρπακτικό

στα μεγάλα και μικρά έργα, σπαταλώντας πολύτιμους πόρους σε πολιτικό χρήμα

αλλά και σε μέσα μαζικής επικοινωνίας που θα στήριζαν – συχνά εκβιαστικά

το πολιτικό σκηνικό

οι δυό πλευρές της παραγωγής: εργοδοσία – εργαζόμενοι

το εργοδοτικό κεφάλαιο

είτε μικρό, κατακερματισμένο, μικρομάγαζο, μεταπρατικό, στημένο στο πόδι

είτε μεγάλο κεφάλαιο, εξαρτώμενο απο κρατικά εργολαβικά συμβόλαια

και ως εκ τούτου διαπλεκόμενο με την κατ’ εξοχήν εξουσία πολιτική, κρατική, δικαστική

και με την λεγόμενη τέταρτη εξουσία έντυπη και ηλεκτρονική, προσφάτως δε και αθλητική

οι «απέναντι» - το συνδικαλιστικό σύστημα - αντικατοπτρισμός των προηγουμένων

διαπλεκόμενο, κομματικό, βυζαίνει αποχαυνωμένο το κρατικό και πολιτικό βυζί

είτε άμεσα - αφού το κράτος είναι ο κύριος εργοδότης του

είτε έμμεσα - αφού απασχολαίται σε εργοδότες, κρατικοδίαιτους εργολάβους

πάντα όμως έχοντας διαρκές αλισβερίσι με το κομματικό σύστημα

όντας τα δύο κόμα-συνδικάτο, συγκινωνούντα δοχεία στελεχών και παραγωγής πολιτικής

μέσα σε αυτό το nexus η άλλη πλευρά του πολιτικο-οικονομικού συστήματος

ο λαός

είναι ουσιαστικά απών από τις δημοκρατικές διαδικασίες νομής εξουσίας

καλούμενος μόνο όταν χρειάζεται να νομιμοποιεί την εξουσία με εκλογές

και προσφάτως ακόμη και νομιμοποιώντας πρίγκιπες-αρχηγούς κομμάτων

παρ’ ότι εξ’ ονόματός του – του λαού - υποτίθεται πως λειτουργεί το όλο σύστημα

όχι μόνο δεν είναι αυτός «κυρίαρχος»

αλλά είναι πολιτικά απονευρωμένος και ως εκ τούτου ανενεργός

είναι οικονομικά απλώς καταφερτζής – όχι επαγγελματίας

αυτός ο λαός έγινε επαίτης του κρατικού κορβανά

τον κορβανά που διαχειρίζεται και διαμοιράζει κατά το δοκούν

η μεταπρατική κομματική ελίτ και οι υποτακτικοί της

η πολιτική εξουσία όντας ουσιαστικά λωβοτομημένη από το άλλο της ήμισυ – τον λαό

και δέσμια μιας ανύμπορης γραφειοκρατίας μαμούθ

δεν διαθέτει το απαραίτητο πολιτικό μυϊκό σύστημα

για να κάνει την απαραίτητη ανακατανομή πλούτου

όπως γίνεται σε όλες τις αστικές δημοκρατίες:

συλλέγοντας φόρους και δαπανώντας τους για την δημιουργία δημόσιων αγαθών

αντ’ αυτού όχι μόνο δεν συλλέγει τους φόρους που αναλογούν στο εργολαβικό κεφάλαιο

μικρό και μεγάλο

αλλά εξαρτώμενο άμεσα απο αυτό το ανταμοίβει πλουσιοπάροχα με κρατικά συμβόλαια

είτε από το ζεστό χρήμα των ευρωπαϊκών προγραμμάτων – «πακέτων»

είτε δανειζόμενο με τα γνωστά αποτελέσματα που ζούμε σήμερα

αντί να παράγει – όπως είναι ο ρόλος του – δημόσια αγαθά

το κράτος κατασκευάζει υποδομές - συχνά απαραίτητες

πάντα όμως αστρονομικά υπερ-κοστολογημένες

τις περισότερες φορές όμως επιπόλαια σχεδιασμένες έως και εντελως άχρηστες

όπως οι νεόπλουτοι ολυμπιακοί αγώνες του 2004

τους οποίους - τραγική ειρωνία - σχεδίασαν οι σοσιαλιστές του πασοκ

την φλόγα όμως έμελε να ανάψει η δεξιά της νδ

καταδεικνύοντας έτσι για μια ακόμα φορά πόσο κοντά

Ο Κ. Βαρβαρέσος έξω από το νεοϊδρυθέν
διεθνές νομισματικό ταμείο στην Ουάσιγκτον.
(το εθνος 30/11/10)

και πόσο αλληλο-τροφοδοτούμενοι – σε βαθμό που να καθιστούν εαυτούς ανύπαρκτους

είναι οι πολιτικοί χώροι στην ελλάδα

αφού στο μεγαλύτερο μέρος τους υπηρετούν το άθλιο οικονομικο-πολιτικό nexus

της σύγχρονης ελλάδας

όπως μισό αιώνα πριν περιέγραφε ο αστός νεοκλασσικός οικονομολόγος

κυριάκος βαρβαρέσος το 1952

τα ρούχα του βασιληά

2011-11-27T14:22:00.001+01:00

«χωρίς ντροπή, χωρίς αιδώ»

χωρίς ούτε κάν ένα τόσο δά δημοψηφισματάκι

την τελευταία δεκαετία η ελλάδα ξανάγινε
βασιλευόμενη δημοκρατία

την χώρα την κυβερνούν πρίγκιπες
πρίγκιπες τραγικά αναλώσιμοι

ο πρώτος, ανηψιός εθνοσωτήρος αυτοκράτορος

αποχώρησε κακήν κακώς πριν τον αποκεφαλίσουν στην κομματική γκιλοτίνα

ο δεύτερος, τραγική φυγούρα, γόνος μακράς δυναστείας πρωθυπουργών

ήρθε με λουλούδι στο πέτο, σακίδιο και κιθάρα για να μοιράσει πράσινο παντεσπάνι

σε ένα λαό που κατά την γνώμη του προφανώς είχε όλα τα άλλα

όπως δηλαδή τα είχε όλα ο ίδιος και η δυναστεία του

ο τρίτος - ο εν αναμονή - από τζάκι πλούσιο με πεντιγκρί ευπατρίδη

γυαλίζει εδώ και χρόνια την οικογενειακή πανοπλία

για την στιγμή που θα κάνει καβάλα την πορεία προς τα ανάκτορα

κανείς απο τους τρείς δεν διεκδίκησε την εξουσία επι ίσοις όροις με τους απλούς θνητούς

τους χορηγήθηκε ελέω κληρονομίας αίματος

κανενός από τους πρίγκιπες ο βιοπορισμός δεν εξαρτήθηκε ποτέ απο μισθωτή εργασία

ούτε ρισκάρισαν ποτέ τίποτα μέσα απο κάποια επιχειρηματική δραστηριότητα

ξένοι με τους ανθρώπους των οποίων τον βιοπορισμό κλήθηκαν να διαχειριστούν

παίζουν δήθεν «σεμνά και ταπεινά» πότε open gov και πότε πρωϊνάδικη πατριδολαγνεία

με την ίδια ελαφρότητα που οι πιτσιρκάδες κάνουν facebooking και βλέπουν γιουτουμπάκια

προσφάτως γίναμε μάρτυρες
μιας άθλιας διαχείρησης της κρίσης

από το όλο πολιτικό σύστημα με
τραγικούς πρωταγωνιστές τους δύο πρίγκιπές του:

ο ένας εκ των δύο – ο ρομαντικός κοσμοπολίτης

έκαψε ίσως το πιό ισχυρό χαρτί που διαθέτει ένας ηγέτης
αλλά και μια χώρα:

την άμεση λαϊκή ετυμηγορία

ένα δυνατό χαρτί που σε άλλο χρόνο με άλλες διαδικασίες θα μπορούσε να είχε ανατρέψει

όχι μόνο το πολιτικο-οικονομικό σκηνικό της μικρής ελλάδας

αλλά ίσως ακόμη και της ευρώπης ολόκληρης

αλοίμονο όμως, ο πρίγκιψ το χρησιμοποίησε άκαιρα, παρορμητικά και ξεδιάντροπα:

ως εάν ήτο «καστρί» κληρονομικό από την γιαγιά

ο άλλος πρίγκιπας - ο εν αναμονή - γινατατζής και επαρχιώτης

αποχώρησε από το κοινοβούλιο σαλαγόντας την κοινοβουλευτική του ομάδα

ως κοπάδι γαλάζιων καθαρόαιμων αλόγων από τους βασιλικούς σταύλους των προπάπων

αρνούμενος θυμωμένα να παίξει το παιχνίδι με τους όρους του αντιπάλου βασιλόπαιδος

και μετά, δήθεν ευπατρίδης, αρνιόταν να βάλει την βαρύγδουπη υπογραφή της υποτέλειας

μέχρι βέβαια να του τραβήξουν το αφτί οι δανειστές-δεινάστες

αυτοί δηλαδή που μπορούν να τραβούν αφτιά κακομαθημένων τινέϊτζερς

επειδή αυτοί τους δανείζουν το χαρτζηλίκι για να παίζουν

facebooking και twitering στα internet cafe των κλαδικών του κόμματος

όμως, η πράξη αυτή της σύγχρονης ελληνικής
τραγωδίας των τελευταίων εβδομάδων

κυρίως κατέδειξε κάτι που γνωρίζουμε όλοι εδώ και καιρό:

την γύμνια του πολιτικο-οικονομικού μας συστήματος

δηλαδή τους αίωλους θεσμούς της χώρας
και της κοινωνίας της

αυτό που ακούγονταν ήταν ο ρόγχος του θανάτου
του πολιτικού συστήματος

οι βρωμεροί κομματικοί μηχανισμοί
μαζύ με την συν-διαπλεκόμενη

εργολαβο-εκδοτο-συνδικαλιστικο-λαμόγιο-αγέλη
που νέμεται τον τόπο

επιστράτευσαν την τελευταία τους εφεδρία: τους κοματικούς πρίγκιπες !

προσβλέποντας στα ταπεινότερα ένστικτα ενός λαού

που πάντα αναζητεί σωτήρες σε μαρμαρωμένους βυζαντινούς βασιλείς

όπως ο πνιγμένος πιάνεται απο τα μαλιά του

έτσι και οι άθλιοι αυλικοί σφουγκοκολάριοι γραπώθηκαν από τις πριγκιπικές χλαμύδες

για να διπιστώσουν όμως, αλοίμονο – ή ευτυχώς - ότι:

ο βασιληάς ήταν γυμνός

εντός, εκτός, εναλλάξ

2011-11-05T16:44:00.000+01:00

σύμφωνα με τον τσίπρα:
«δεν προβλέπεται θεσμική έξοδος χώρας απο το ευρώ»

και αυτό είναι απολύτως σωστό

σύμφωνα με τον βενιζέλο:

«η χώρα μπορεί να βρεθεί χρηματο-οικονομικά
εκτός ευρώ μέσα σε μία στιγμή»

και αυτό είναι επίσης σωστό

υπονοεί ότι αν σταματήσει η χρηματοδότηση της χώρας
απο την τρόικα

η χώρα μας μη έχοντας ρευστό
θα πρέπει ή να δανειστεί απο τις αγορές

κάτι που με τα τρέχοντα επιτόκια είναι εντελώς ανέφικτο

ή θα πρέπει να εκδόσει δικό της χρήμα αναγκαστικά για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της

οπότε βγαίνει απο το ευρώ de facto

όμως και αυτή η εκδοχή δεν λαμβάνει υπ’ όψιν της το επόμενο πιθανό βήμα

εάν η ελλάδα αφεθεί να πτωχεύσει και να βγεί απο το ευρώ – έστω de facto

ποιές θα είναι οι συνέπειες στους υπόλοιπους της ευρωζώνης;

ποιός μπορεί να σταματήσει τον πανικό των ιρλανδών, πορτογάλων, ιταλών....

να σπεύσουν να αποσύρουν τα χρήματά τους από τις τράπεζές τους

με τον φόβο ότι έρχεται η σειρά τους ;

η κατάρευση των τραπεζών στις χώρες αυτές πολύ γρήγορα θα μεταδιδόταν παντού

πιθανό σενάριο άν και είναι δύσκολο να το επιβεβαιώσει κανείς

ούτε βέβαια και το αντίθετό του

γιατί δεν έχουμε προηγούμενη εμπειρία απο παρόμοιες συνθήκες

κάποιοι υποστήριξαν έναν άλλο τρόπο de facto εξόδου από το ευρώ:

η κεντρική ευρωπαϊκή τράπεζα (εκτ) να εγγυηθεί όλα τα ομόλογα χωρών – πλήν ελλάδος

κατ’ αρχήν δεν γνωρίζω να επτρέπεται αυτό από την συνθήκη της εκτ

αλλά και αν επιτρεπόταν – αν της δινόταν η δυνατότητα

γιατί η εκτ να μην εγγυόταν όλα τα χρέη της ευωζώνης μια και καλή

και να είχαμε καθαρίσει έτσι με την κρίση κατά το μεγαλύτερό της μέρος

γιατί λοιπόν να θέλουν να βγάλουν μιά χώρα απο την ευρωζώνη ;

για να τιμωρήσουν παραδειγματικά έναν άτακτο εταίρο

ώστε να συμορφωθούν οι υπόλοιποι – είναι ένα επιχείρημα

οι juncker και sarkozy όμως προς τους έλληνες βουλευτές και μόνον απηύθηναν

την απειλή της εξόδου απο το ευρώ

θα μπορούσε κάποιος κάλλιστα να διδάξει στους juncker-sarkozy

να απαγγείλουν την απειλή απ ευθείας στα ελληνικά

αφού μόνο στο ελληνικό ακροατήριο των 300 απευθύνονταν

εν όψει της ψήφου εμπιστοσύνης της παρασκευής

η διάλυση όμως του ευρώ δεν φαίνεται να είναι στο μυαλό κανενός ευρωπαίου

αν και ποτέ δεν μπορεί να είναι σήγουρος κανείς

διότι η έξοδος της ελλάδας δεν θα έλυνε κανένα απολύτως πρόβλημα

στην βαθειά συστημική και θεσμική κρίση της ευρωζώνης

αντίθετα – θα δημιουργούσε προβλήματα με τεράστιες συνέπειες

καθώς η μικρή κι ασήμαντος ελλάς θα ήταν η οριακή νυφάδα από την οποία θα ξεκινούσε

η τεράστια χιονοστιβάδα της κατάρευσης του ευρώ

άρα το ποιό πιθανό έιναι ότι η ελλάς θα παραμείνει εντός ευρώ

και από ότι φαίνεται με εναλασσόμενες αναλώσιμες κυβερνήσεις μιάς χρήσεως

δηλαδή: εντός - εναλλάξ

το καμάντζο του σαμαρά

2011-11-05T16:35:00.000+01:00

όσοι παρακολουθούν προσεκτικά και χωρίς πάθος

- όχι όμως με α-πάθεια

αυτά που εκτυλίσονται καθημερινά στο ελληνικό δράμα

δεν μπορούν παρά να τοποθετούν τις πράξεις του νοερά

στon πίνακα ή το δένδρο κάποιου υπερ-παιγνίου

ενός παιγνίου που εκτιλύσεται
σε πολλαπλές χρονικές περιόδους

με παίκτες που αποκαλύπτουν τις στρατηγικές τους

πολλές φορές μεθοδικά, κάποιες παρορμητικά,
μερικές φορές κυκλοθυμικά

προς το παρόν, ας πούμε, οι δύο μεγάλοι παίκτες παπανδρέου-σαμαράς

έχουν εγκλωβιστεί στο κλασσικό «δίλημα των φυλακισμένων»

αν και οι δυό συνεργαστούν θα είναι και οι δυό κερδισμένοι

και πολύ πιθανόν - αν και όχι απόλυτα βέβαιο – θα είναι κερδισμένη και η χώρα

αν όμως «ομολογήσουν» τότε χάνουν και οι δύο

ο σαμαράς προφανώς περιμένει την επόμενη φάση του παιγνίου

οπότε υπολογίζει ότι θα κυριαρχήσει αυτός ολοκληρωτικά

έτσι κρατά το κόμα και τον εαυτό του σε εφεδρεία

καθαρό απο τα επώδυνα μέτρα των επομένων μηνών

ώστε να εμφανιστεί ως ο κύριος παίκτης της επόμενης ημέρας

για όσο διαρκέσει η επόμενη πράξη του δράματος – το πιό πιθανό μερικούς μήνες

ήδη άκουσα κάποια διεθνή μέσα να τον παρουσιάζουν ως «τεχνοκράτη»

ο σαμαράς δηλαδή παίζει αυτό που στην ξερή είναι γνωστό ως «καμάντζο» :

στον πρώτο γύρο της παρτίδας – όταν δεν έχουν περάσει παρά ελλάχιστα φύλα

οι παίκτες συνήθως πετάνε πρώτο ένα από τα διπλά τους φύλα

όταν ο αντίπαλος πετά κάτω το πρώτο του φύλο – ας πούμε την πρώτη ντάμα

δεν κόβεις με το ντάμα σου – η κάνεις νόημα στον συμπαίκτη σου να κόψει με βαλέ

και περιμένεις να πετάξει ο αντίπαλος την δεύτερη ντάμα - ελπίζοντας να κάνεις ξερή

αυτό βέβαια εάν ο αντίπαλος – ή ο αντιπρόεδρός του - δεν αντιληφθούν το καμάντζο

γιατί μπορεί και να πετάξει ένα τρίτο άσχετο φύλο

έναν ρήγα - εξωκοινοβουλευτικό κοινής αποδοχής – για παράδειγμα

οπότε εσύ και χάνεις την ξερή και έχεις κάψει και τον βαλέ σου

η πολιτική βέβαια δεν είναι τόσο «ξερή» - ούτε και η χώρα είναι καφενείο

και εφ’ όσον τα μέτρα και οι πολιτικές συνεχίζουν ως έχουν

οδηγώντας σε αδιέξοδο την κοινωνία και την οικονομία

σε λίγο, όταν οι πραγματικά αγανακτισμένοι – οι απελπισμένοι - κατεβούν στους δρόμους

τότε τα καμάντζα και οι μπλόφες δεν θα σώζουν κανένα παίκτη

η ελληνική κοινωνία και η ιστορία θα είναι αμείληκτη

γιατί το παιχνίδι πλέον θα παίζεται με ανοιχτά χαρτιά - ή ακόμα χειρότερα:

θα παίζεται με πέτρες !

πόκερ, μπιρίμπα, ξερή ή πασιέντζα

2011-11-04T07:20:00.000+01:00

τελικά το πράσινο στο τραπέζι δεν ήταν πράσινο της τσόχας

ήταν πράσινο του πασοκ

το παιχνίδι δεν ήταν πόκερ σε ευρωπαϊκά καζίνο

αλλά μια παρτίδα μπιρίμπας σε συνοικιακό καφενείο

βέβαια, το γεγονός ότι άφησε ξερό
όλο το μιντιο-πολιτικό σύστημα στην ελλάδα

επιβεβαιώνει για μιά ακόμη φορά ότι
σ’ αυτή την βαλκανική χώρα

το πολιτικό παιχνίδι είναι ίσως ακόμα η ξερή

όταν όμως τελειώσει κι αυτή η παρτίδα

και μετρήσουν τις ξερές που έκανε ο παπανδρέου

και γελάσουν με τo καμάντζo του σαμαρά

αφού ο καφετζής μαζέψει τα τασάκια με τα αποτσίγαρα και τα φλιτζάνια του καφέ

και οι παίκτες στραφούν προς την τηλεόραση που πάντα παίζει
ψηλά σε κάποιο ράφι των καφενείων

θα δούν ότι εκεί έξω ο πανικός της κρίσης συνεχίζεται

η ταινία με τους δείκτες των χρηματιστηρίων εξακολουθεί να έχει

γραμούλες μείον μπροστά απο τα ποσοστά

θα δούν την frau angela και τον monseur nicolas να έχουν ήδη ξαναπιάσει την τράπουλα

όχι πλέον για να παίξουν ξερή έχοντας δυό βαλέδες από χέρι ο καθένας

όπως προχτές στις κάννες στην παρτίδα με τον παπανδρέου

αλλά θα τους έχουν καθήσει με το ζόρι στο τραπέζι
η σκληρή πραγματικότητα των αγορών
και τα αποτελέσματα των πειραματικών πακέτων
που πετούν κάθε τόσο μέσα από τα αποφάγια της ευρώπης
στο άδειο τραπέζι των αθλίων της ευρώπης - την ελλάδα και τα υπόλοιπα pigs
εκεί, αναγκαστικά θα παίξουν σκληρό πόκερ
ο σαρκαστικός sarkozy και η αρεία angela με τον ερωτύλο σίλβιο
και τους άλλους χοντρούς χρεωκοπημένους παίκτες της ευρώπης

τότε θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πως θα μαζέψουν την χυδαία κομπορυμοσύνη

που έδειξαν προχτές οι γαλο-γερμανοί ανγκελο-σαρκοζύ
σ’ εκείνο το άθλιο reality show των καννών

διότι είτε πέσει - είτε σηκωθεί ο παπανδρέου

είτε καβαντζάρουν γιά την επόμενη μέρα μιά καρέκλα στο καρέ
η άννα, o βαγγέλης, ο ανδρέας - ή ακόμη και ο αντώνης με την παρέα του

η συμφωνία της 27ης – το ξερουν καλά όλοι – δεν είναι βιώσιμη

με διαρκή ύφεση και ανεργία δεν φτάνει το ελληνικό χρέος στο 120% του αεπ

όχι σε δέκα, ούτε σε είκοσι ούτε σε τριάντα χρόνια...
γι΄αυτό πολύ σύντομα θα διαπιστώσουν την αποτυχία της
όπως με εκείνη της 21ης ιουλίου...και της 10ης μαρτίου...και τράβα κορδόνι...

το βέβαιο όμως είναι πως αφού δούμε να αποτυγχάνουν
μερικά ακόμα άθλια σχέδια διάσωσης της ελλάδας

θα γίνουμε μάρτυρες και της χρεωκοπίας της ευρωζώνης...εκτός εάν....

εκτός εάν αυτοί που κάνουν χαρτί σήμερα – οι γαλογερμανοί και οι περί αυτών

σταματήσουν να ρίχνουν πασιέντζα

η μπλόφα του δημοψηφίσματος

2011-11-01T15:23:00.000+01:00

διακυνδυνεύω μια εντελώς ανορθόδοξη ανάγνωση της προκύρηξης δημοψηφίσματος

είναι μια πολύ δυνατή μπλόφα τακτικής που βάζει τους ευρωπαίους

– τους γερμανούς δηλαδή - προ των ευθυνών τους

ας δούμε γιατί:

αν το δημοψήφισμα είναι έστω και δυνητικά οριακά αρνητικό

τότε τί σημαίνει για την ευρώπη;

αφού μας είπαν ότι το κούρεμα της 27^ης ήταν «η τελευταία ευκαιρία»

– κάτι που φυσικά δεν πίστευαν ούτε οι ίδιοι –

άρα αν πάρουμε την απειλή τους κατά γράμμα

θα πρέπει να δείξουν αύριο κι όλας στην ελλάδα την πόρτα εξόδου απο την ευρωζώνη

όμως αν ισχύει ότι η ελλάδα είναι το πρώτο κομμάτι του ντόμινο της κατάρευσης

ελλάδα – πορτογαλία – ιρλανδία – ιταλία – ισπανία – γαλία - .....

κάτι που το γνωρίζουν πολύ καλά οι ευρωπαίοι – και οι αγορές !

τότε οι ευρωπαίοι – δηλαδή οι γερμανοί – θα πρέπει να σκευτούν αλιώς

και ίσως να σκευτούν ευρωπαϊκά αυτή την φορά – εξ ανάγκης βεβαίως

και επι τέλους να κοιτάξουν να βγάλουν την ευρώπη απο την τρικυμία

όχι με το σουρωτήρι αλλά κανονικά με το φουσκωτό της ακτοφυλακής:

δηλαδή ενεργοποιώντας και δίνοντας ρόλο στην ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα

και όχι με σαχλαμάρες τύπου efsf...!

τι μας οδηγεί να πιστεύουμε ότι ίσως να είναι έτσι τα πράγματα ;

πρώτον: ο πανικός ΟΛΩΝ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ των αγορών παγκοσμίως

αμέσως μετά την ανακοίνωση δημοψηφίσματος – πάνω απο 6% πτώσεις σήμερα

δεύτερον: η απειλή σαμαρά: «πάσει θυσία θα το αποτρέψουμε»

- αυτό το δεύτερο άς το ερμηνεύσει ο καθένας κατά το δοκούν...

πέρα όμως απο την συγκινητικά πατριωτική και γεναίο αυτό «μολών λαβέ»

κατά μία ερμηνεία η εσχατολογική αυτή απειλή σαμαρά

ίσως και να σχετίζεται – και να εκφράζει - το πρώτο:

τον πανικό του παγκόσμιου συστήματος – και ο νοών νοείτω...

επίσης ο μακρύς χρόνος που δόθηκε για το δημοψήφισμα – ιανουάριος!!

είναι πολύ γεναιόδωρος για πολές ζημώσεις και αναθεωρήσεις

και μια εντελώς διαστροφική υπόθεση:

για όσους δεν έχουν τον γιώργο ικανό για τέτοιο πόκερ

μην απορήσετε αν τον κοουτσάρει στα παρασκήνια ο monseur nicolas

άσχετα άν παριστάνει σήμερα τον έκπληκτο ο νεανίζων πατήρ των ιλυσσίων

είναι αυτός που θα κέρδιζε τα μάλλα απο μια πραγματικά ευρωπαϊκή λύση

διαβάζω ότι σήμερα η frau merkel πέταξε προς παρισσίους

για ένα tet-a-tet με τον monsieur nicolas

....είπα όμως: είναι μια εντελώς ανορθόδοξη ανάγνωσις

και μπορεί ποτέ να μην μάθουμε πως θα εξελιχθεί αυτή η παρτίδα

καθώς – μην ξεχνάμε – την παρασκευή έχουμε ψήφο εμπιστοσύνης...

σφεντονάκια βρυξελλών

2011-10-29T17:57:00.000+02:00

όσοι βρίζουν, και φτύνουν και ξυλοκοπούν
αυτούς τους αξιολύπητους πολιτικούς
άς κρατήσουν καβάντζα μερικές βρισιές, κάμποσο σάλιο,
και μπόλικες μπουνιές
θα τους χρειαστούν σύντομα
οι ευρωπαίοι προχτές αντί για το περίφημο μπαζούκα
για μια ακόμη φορά έριξαν στην μάχη την σφεντόνα
το πιό πιθανό ειναι ότι σύντομα θα χρειαστεί
να ξανα-ξενυχτήσουν στις βρυξέλλες
διαπραγματευόμενοι την επόμενη «οριστική» λύση στην κρίση
και η ελληνική κυβέρνηση – η τρέχουσα - ή πιό πιθανό:
η προσωρινή αντικαταστάτριά της
– την οποία θα αντικαταστήσει – προσωρινά – μια κάποια επόμενη...κοκ...
θα χρειαστεί να την ξανα-παρουσιάσει την ευρωπαϊκή "λύση" ως
μια ακόμα επιτυχία του "χειμαζόμενου ελληνικού λαού"
και δώστου χειροκροτήματα οι γερμανοί βουλευτές στην bundestag...!!
ας θυμηθούμε την 10η μαρτίου του ‘10
και την 25η μαρτίου του ’11 και την 21η ιουλίου...
των οποίων η 27η οκτώβρη αποτελεί θλιβερή - δειλή συνέχεια
...έχουμε δρόμο μπροστά μας για να ξανα-βγούμε
στις πλατείες και στους δρόμους...
για να ξανα-ξεδώσουμε με παρελάσεις και άλλα μαζικά συναφή
θεσμικά, εξω-θεσμικά, έξω-αριστερά, σέντερ-φόρ, δεξι-εξτρέμ...
όντας μονίμως οφσάιντ και φορτωμένοι κίτρινες και κόκκινες κάρτες
σ' έναν αγώνα πουλημένο ήδη στα αποδυτήρια

πόσο κοινή είναι η ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική

2011-02-06T12:40:00.000+01:00

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) είναι η παλαιότερη και μόνη ολοκληρωμένη πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ξεκίνησε να ισχύει από το 1963 και αποροφά περίπου το 40% του προύπολογισμού της ΕΕ. Από το 1963 και μετά η ΚΑΠ έχει υποστεί μια σειρά από σημαντικές μεταρυθμίσεις, οι κυριότερες έγιναν στα 1968, 1984, 1992, 2003. Πρόσφατα, απο το 2009 και μετά έχει ξεκινήσει η συζήτηση για μιά εκ βαθέων αναθεώρηση της ΚΑΠ η οποία έχει συμφωνηθεί να αρχίσει να ισχύει από το 2013 και να διαρκέσει μέχρι το 2020. Η προηγούμενη δανέζα επίτροπος για την Γεωργία, η κυρία M.F. Boel είχε ξεκινήσει μια διαδικασία την οποία ονόμασε «ιατρικό τσεκάπ» για την ΚΑΠ με την οποία έθεσε σε ανοικτή διαβούλευση το θέμα. Πήρε πάνω από 5700 εισηγήσεις.
Την διαδικασία συνέχισε ο διάδοχος της κας Boel ο τσέχος νέος επίτροπος για την Γεωργία κος Dacian Cioloş. Μετά από κάποιες διαροές και πολές υποθέσεις ως προς το περιεχόμενο της αναθεώρησης, τελικά την 18η Νοεμβρίου του 2010 ο κος Cioloş έδωσε στην δημοσιότητα το κείμενο με τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την μετά το 2013 ΚΑΠ. Δυστυχώς (ή ευτυχώς;), όπως θα δούμε παρακάτω το κείμενο που δόθηκε στην δημοσιότητα είναι πολύ γενικό και σε πολλές περιπτώσεις ασαφές.
Η κύρια δομή της ΚΑΠ παραμένει ως πρός τον διαχωρισμό των δύο πυλώνων, Α’ Πυλώνας Εγγυήσεις, Β’ Πυλώνας Περιφερειακή Ανάπτυξη. Ενισχύεται κατ’ αρχή ο ρόλος του Β’ Πυλώνα σε βάρος του Α’, με ενα σημαντικό αριθμό κονδυλίων να μεταφέρονται σε ενισχύσεις περιφερειακής ανάπτυξης, κυρίως σε τομείς που έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, το κλίμα και την αειφόρο ανάπτυξη.
Η πρόταση Cioloş θέτει τρεις στόχους για την ΚΑΠ του 2013-2020: 1ος. H βιώσιμη παραγωγή προϊόντων. 2ος. Η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων. 3ος. Η Ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη. Παρά την γενικότητά τους οι τρεις αυτοί στόχοι αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις από τώρα μέχρι και το τέλος του 2012 οπότε και θα γίνουν πλέον κανονισμοί και οδηγίες της ΕΕ και θα τεθούν σε ισχύ για οκτώ χρόνια μέχρι και το 2020 – έτος της επόμενης αναθεώρησης της ΚΑΠ.
Μιά σημαντική καινοτομία της επερχόμενης ΚΑΠ θα είναι η Βασική Εισοδηματική Στήριξη. Αυτό ήταν κατ’ αρχή μία πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία εισάγεται ένα ομοιόμορφο επίπεδο υποχρεωτικής στήριξης σε όλους τους αγρότες σε ένα κράτος-μέλος ή σε μία περιοχή. Με άλλα λόγια κάθε αγρότης θα λαμβάνει κατ’ αρχήν ένα συγκεκριμένο ποσό κάθε χρόνο ανεξάρτητα απο τις καλλιέργειές του. Το ποσό αυτό δεν θα είναι απαραίτητα ίδιο μεταξύ χωρών-μελών, στις φτωχότερες χώρες θα είναι υψηλότερο και μπορεί ακόμα και να καθοριστεί ανά περιφέρεια ή ζώνη ή καποιο άλλο κριτήριο.
Υπάρχει ακόμα η πρόταση να τεθεί ένα ανώτατο όριο ενίσχυσης για τους πολύ μεγάλους αγρότες. Εάν αυτή η πρόταση πραγματοποιηθεί θα έχει πολύ θετικές σοβαρές οικονομικές αλλά και πολιτικές επιπτώσεις. Σήμερα το 80% των κονδυλίων της ΚΑΠ απορροφούνται απο το 20% των δικαιούχων. Σε μερικές περιπτώσεις οι δικαιούχοι αυτοί ελλάχιστα έχουν να κάνουν με την γεωργική δραστηριότητα. Καθώς οι πληρωμές είναι στρεματικές οι ιδιοκτήτες πολών στρεμάτων εισπράτουν και τις υψηλότερες επιδοτήσεις. Στην Ελλάδα για παράδειγμα την υψηλότερη επιδότηση παίρνει κάθε χρόνο η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης (17 εκ. ΕΥΡΩ κατά μέσο όρο) ενώ στην 13η θέση είναι η Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας με 400 χιλ. ΕΥΡΩ ετησίως κατά μέσο όρο.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό των προτάσεων της επιτροπής είναι η σύνδεση των ενισχύσεων με την παραγωγή δημοσίων αγαθών. Δημόσια αγαθά θεωρούνται η προστασία του περιβάλλοντος, το κλίμα, η βιοποικιλότητα, κλπ. Όσο περισσότερο με την παραγωγή τέτοιων αγαθών συνδέεται η γεωργική παραγωγή θα δικαιούται και υψηλότερων ενισχύσεων. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης με την προϋπόθεση ότι οι γεωργοί είναι ενήμεροι του τι και πως πρέπει να παράγουν και κυρίως, με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει ένα εθνικό ή τοπικό αξιόπιστο σύστημα πιστοποίησης και ελέγχου.
Ενισχύεται ο δεύτερος Πυλώνας για την περιφερειακή ανάπτυξη. Μεταφέρονται κονδύλια απο τις άμεσες ενισχύσεις σε ενισχύσεις που έχουν να κάνουν με δράσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη, αειφόρο ανάπτυξη, μειονεκτικές περιοχές, κλπ. Καθώς «Περιφερειακή Ανάπτυξη» δεν σημαίνει απαραίτητα ούτε άμεσα την γεωργική παραγωγή, τα κοδύλια αυτά αφαιρούνται κατά κάποιο τρόπο απο τις άμεσες επιδοτήσεις και προστίθενται στην περιφερειακή ανάπτυξη. Αναμένεται έτσι να αποτελέσουν ένα έμμεσο εργαλείο ενίσχυσης του γεωργικού εισοδήματος.
Δυστυχώς όμως όλα αυτά είναι λογαριασμοί χωρίς τον ξενοδόχο, καθώς όλα εξαρτώνται απο τον προϋπολογισμό της ΕΕ και της ΚΑΠ ειδικότερα. Έτσι, το σημαντικότερο πρόβλημα με την νέα αναθεώρηση της ΚΑΠ βρίσκεται εκτός του κειμένου του κου Cioloş. Παρά τις διαβεβαιώσεις και τις φήμες που κυκλοφορούσαν μέχρι και πριν το καλοκαίρι του 2010 πολλοί περίμεναν ότι ο προϋπολογισμός της νέας ΚΑΠ θα έμενε αλώβητος έως και θα αυξανόταν. Δυστυχώς οι ελπίδες αυτές διαψεύστηκαν. Μια ομάδα χωρών στην οποία βέβαια συμμετείχε και η Ελλάδα, με επικεφαλής την Γαλία, πίεζαν για αύξηση των κονδυλίων. Η οικονομική κρίση και άλλες ισορροπίες εντός ΕΕ έγειραν την πλάστιγγα πρός τους υποστηρικτές της μείωσης του προϋπολογισμού. Της ομάδας αυτής ηγείται η Γερμανία και ακολουθούν η Ολλανδία και άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ.
Το κατά πόσο θα μειωθεί ο προϋπολογισμός είναι ακόμα άγνωστο καθώς η διαπραγμάτευση αυτή γίνεται σε άλλους χώρους και με άλλες πολιτικές και εθνικές ισορροπίες. Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες μιλούν για μια μείωση που θα φέρει την ΚΑΠ να απορροφεί 32% του ολικού προϋπολογισμού της ΕΕ απο το 40% που είναι σήμερα. Το γεγονός πάντως του να προτείνεται από την μιά πλευρά το πλαίσιο μιας νέας ΚΑΠ, χωρίς από την άλλη να έχουν καθοριστεί τα κονδύλια που θα την χρηματοδοτούν, προκαλεί μεγάλη αστάθεια και νευρικότητα στις Βρυξέλες και σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η αναθεώρηση της ΚΑΠ αφορά άμεσα και σε πολύ μεγάλο βαθμό την χώρα μας, της οποίας όμως η διαπραγματευτική δύναμη σε αυτήν την κρίσημη για την ΚΑΠ περίοδο κάθε άλλο παρά ισχυρή είναι. Η όποια εξέλλιξη της ΚΑΠ και του Ευρωπαϊκού προϋπολογισμού αφορά όμως και το τελευταίο χωριό της επικράτειας, καθώς η ευημερία των περισσοτέρων απο τους συμπολίτες μας εξαρτάται άμεσα απο τις αποφάσεις που θα ληφθούν πολλά χιλιόμετρα μακρυά από τους σκονισμένους αγροτικούς δρόμους, μέσα στους παγωμένους διαδρόμους και στις πληκτικές αίθουσες συνεδριάσεων στις συννεφιασμένες Βρυξέλλες.

the name is bond, euro-bond

2011-01-11T21:08:00.000+01:00

βγήκε επί τέλους ήλιος στην ευρώπη οι πρώτες ηλιαχτίδες φάνηκαν από την χώρα του ανατέλοντος ηλίου:
«11-1-11: η ιαπωνία ποντάρει να αγοράσει ευρωομόλογα» διαβαζουμε στους FT:
http://www.ft.com/cms/s/0/8f2facbe-1d40-11e0-a163-00144feab49a.html#axzz1AoT5pSiC
δηλαδή το ευρωομόλογο είναι πραγματικότης
και ποντάρουν σ' αυτό και οι ασιάτες !
αληλούϊα !
εμείς βέβαια μπορεί να βρίζουμε τον πάγκαλο
και ο γκλέτσος μπορεί να παίρνει παραμάζωμα τις μπάρες στις εθνικές οδούς
όμως ξέρουμε καλά ότι αυτά δεν μας βγάζουν από την κρίση
διότι η κρίση είναι συστημική, είναι ευρωπαϊκή, είναι παγκόσμια η κρίση
δεν είναι κρίση της στυλίδας
ούτε τα 200 κιλά του πάγκαλου την προκάλεσαν
ούτε οι μπάρες των διοδίων
ευτυχώς, η λογική του yunger και άλλων σοφών νίκησαν την δυσκοιλιότητα της merkel
και επι τέλους αποφάσισαν δειλά-δειλά να εκδώσουν ευρωομόλογο
στην αρχή δήθεν για την πορτογαλία
η οποία όμως κάνει την δύσκολη
σαν παρθένος που τάχα της ξυνίζει ο ευρωπαίος γαμπρός
από την άλλη, οι ισπανοί τρίβουν τα χέρια τους
γιατί έτσι μπορεί να σωθούν οι τράπεζές τους που έιναι τίγκα με πορτογαλικό χρέος
η μέρα των πέντε άσσων 11-1-11 δεν είναι μόνο μεγάλη μέρα για την ελλάδα
ειναι ιστορική μέρα για την ευρώπη
η ευρώπη επι τέλους ξύπνησε !
βέβαια εδώ αλιώς θα τα δούμε τα πράγματα πάλι
να μου το θυμηθήτε ότι θα διαβάσουμε (και θα γελάσουμε) στον ελληνικό τύπο
ότι την ευρώπη την αφύπνησε ο γιώργος..!
τι σημασία έχει όμως το ξυπνητήρι ;
ας το προσπεράσουμε κι αυτό με μεγαλοπρέπεια
όπως άλλωστε αρμόζει σε έλληνες με δείκτη γνησιότητας DNA 99.5%
http://tro-ma-ktiko.blogspot.com/2011/01/995-dna.html?spref=fb

fiat panis

2011-01-08T21:13:00.000+01:00

fiat panis = γενηθήτω ψωμί
από ότι φαίνεται οι κρίσεις στις αγορές τροφίμων θα είναι κοντά μας για πολύ. μετά την πρόσφατη κρίση του 2007/08 πολλοί «ειδικοί» βιάστηκαν να την αποδόσουν μόνο σε προσωρινές μειώσεις των αποθεμάτων λόγω ξηρασίας σε διάφορα μέρη του πλανήτη το 2007. η κρίση όμως επανήλθε και το 2010/11. το διάγραμμα του FAO αιστερά μας δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. ακόμα πιό κατατοπιστικά είνα τα δύο διαγράμματα παρακάτω, πάλι από τον FAO, που μας δείχνουν τις διακυμάνσεις των τιμών κάποιων βασικών προϊόντων ανά μήνα και για κάθε έτος. αριστερά έχουμε τον δείκτη τροφίμων του FAO για κάθε χρόνο. εδώ βλέπουμε ότι το 2010 ο δείκτης τροφίμων έφτασε στις 214.75 μονάδες που είναι η υψηλότερη τιμή από το 1996 που συντάσεται αυτός ο δείκτης. υωηλότερα ακόμη και από τον δείκτη του φεβρουαρίου του 2008 που είχε φτάσει στο 208.66. στο διάγραμμα δεξιά έχουμε τον δείκτη τιμής για επιλεγμένα προϊόντα. βλέπουμε ότι η ζάχαρη έχει φτάσει στς 400 μονάδες. όλοι οι δείκτες δείχνουν μια άνοδο το 2010. τι προκαλεί αυτές τις αυξήσεις;

μιά πιό προσεκτική παρατήρηση, ακόμη και από το 2008 και παλαιότερα, θα μας έδειχνε τα βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων, τα οποία μπορούμε να συνοξίσουμε σε έξι κατηγορίες. αύξηση της ζήτησης, βιοκάύσιμα, κλιματική αλλαγή, κερδοσκοπία, ενεργειακή κρίση, ολιγοπώλια. αναλυτικά:

1. μεγάλη αύξηση της ζήτησης τροφίμων κυρίως από την κίνα και την ινδία
στις χώρες αυτές η αύξηση του εισοδήματος οδήγησε σε πολύ μεγάλη αύξηση της ζήτησης και σε αλλαγή του διαιτολογίου. έτσι αυξήθηκε θεαματικά η ζήτηση σε κρέας και γαλακτοκομικά. οι κινέζοι για παράδειγμα δεν άγγιζαν σχεδόν τα γαλακτοκομικά. στην κίνα έχει πενταπλασιαστεί η κατανάλωση μέσα στην τελευταία δεκαετία και βαίνει διαρκώς αυξανόμενη. το ίδιο και στην ινδία. ενώ η ινδία είναι η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα στον κόσμο η κατανάλωση είναι κυρίως σε φρέσκο γάλα. τελευταία όμως αυξάνεται και η κατανάλωση επεξεργασμένων γαλακτομικών προϊόντων, τυριού κλπ. η κατανάλωση στην ινδία αναμένεται να τριπλασιαστεί μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια.
φυσικά η αύξηση της κατανάλωσης γάλακτος και κρέατος συνεπάγεται αύξηση της ζήτησης σιτηρών και άρα αύξηση των τιμών τους.

2. βιο-καύσιμα
σε μια προσπάθεια να μειώσουν την εξάρτηση από τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες και τις επιπτώσεις που έχει η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων στο περιβάλλον και στο κλίμα, οι ΗΠΑ και η ευρωπαϊκή ένωση αποφάσισαν να επιδοτήσουν την παραγωγή καυσίμου από φυτά, κυρίως καλαμπόκι. έτσι πάνω απο 15% της παραγωγής καλαμποκιού χρησιμοποιείται για την παραγωγή βιοκαύσιμου. παρ’ ότι το κόστος παραγωγής αιθανόλης από ζαχαροκάλαμο βραζιλίας είναι μόνο τα 2/3 του κόστους από καλαμπόκι η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να επιδοτεί την παραγωγή και να επιβάλει δασμούς στις εισαγωγές βραζιλιάνικης αιθανόλης.
η αύξηση της χρήσης σιτηρών για παραγωγή καυσίμων τα αφαιρεί από την κατανάλωση τροφίμων και έτσι αυξάνεται η τιμή τους διεθνώς.

3. κλιματικές αλλαγές
οι αλλαγές στο κλίμα του πλανήτη έχουν ποικίλες επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων. για παράδειγμα, η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ωφελεί γενικά την ανάπτυξη των φυτών αφού αυτά ουσιαστικά τρέφονται από τον άνθρακα που προσλαμβάνουν από το CO2. έρευνες όμως δείχνουν ότι δεν ωφελεί το ίδιο όλους τους τύπους φυτών. τα δενδρώδη για παράδειγμα ωφελούνται ενώ φυτά όπως το καλαμπόκι μειώνουν την παραγωγικότητά τους εξ’ ατίας της αύξησης του CO2.

μιά άλλη συνέπεια της κλιματικής αλλαγής έχει να κάνει με το νερό. έχει προκληθεί μεγάλη ανακατανομή με ευνοϊκές όσο και δυσμενείς συνέπειες στην παραγωγή τροφίμων στον πλανήτη.

4. κερδοσκοπία
ο λόγος αυτός δεν είναι κοινώς αποδεκτώς ως λόγος αύξησης των τιμών τροφίμων. η κερδοσκοπία λαμβάνει χώρα στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων (σικάγο, φρανκφούρτη, λονδίνο κλπ). τα προθεσμιακά (futures) και δικαιωματικά συμβόλαια (options) στα σιτηρά και άλλα εμπορεύματα θεωρούνται από πολούς οικονομολόγους ότι δεν επιρεάζουν τις πραγματικές τιμές. όμως είναι πολύ δύσκολο να παραβλέψει κανείς το γεγονός ότι τα συμβόλαια αυτά έχουν πενταπλασιαστεί την τελευταία πενταετία, η δε αξία των συναλλαγών είναι πολάκις εκατονταπλάσια της πραγματικής παραγωγής.

5. τιμές ενέργειας
οι τιμές πετρελαίου συνδέονται άμεσα με τις τιμές τροφίμων. το πετρέλαιο αποτελέι σημαντικό συντελεστή του κόστους παραγωγής κυρίως γιατί το λίπασμα είναι ουσιαστικά υποπροϊόν της διήλυσης αργού πετρελαίου. με τις τιμές πετρελαίου να αγγίζουν και πάλι τα $100/βαρέλι οι τιμές λιπάσματος έχουν εκτιναχτεί. η τιμή της ουρίας (πρώτης ύλης του αζωτούχου λιπασματος) βρίσκεται στο $350/τόνο από τα $100 πού ήταν πριν 10 χρόνια.

6. ολιγοπώλια στην αλυσίδα παραγωγής-διανομής
αυτό είναι ένα θέμα που έχει περισότερο μακροχρόνιες επιπτώσεις στις τιμές τροφίμων. η επίπτωσή τους κυρίως έχει να κάνει με το ότι οι υψηλές τιμές τροφίμων πολύ λίγο περνούν στον παραγωγό φού το οποιοδήποτε πλεόνασμα αποροφείται απο τις πολυεθνικές της μεταποίησης και διανομής.

συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι οι υψηλές τιμές τροφίμων ήρθαν για να μείνουν. κυρίως όμως αυτό που θα παρατηρούμε είναι αύξηση της διακύμανσης των τιμών. κάτι που αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές.

εκείνο που δυστυχώς θα παρατηρήσουμε επίσης είναι πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης. πρώτον θα δούμε προβλήματα πείνας κυρίως στην αφρική. θα δούμε επίσης διαμαρτυρίες και αναταραχές όπως αυτές που παρατηρήσαμε το 2008 στην λατινική αμερική να επαναλμβάνονται όπως πρόσφατα στην ινδία (με την τιμή των κρεμυδιών !)και στο μεξικό (με την τιμή της καλαμποκίσιας τορτίγιας).

πλάτων και διονύσιος κεϋνσιανοί

2011-01-07T21:29:00.000+01:00

ο πλάτων στο πρώτο ταξίδι του στη σικελία φέρεται να συμβούλεψε τον τύρανο των συρακουσών διονύσιο Ι πως να κάνει αναδιάρθρωση του χρέους. ο διονύσιος ουσιαστικά εκδίδει νέο χρήμα. με πονηριά μαζεύει ολα τα νομίσματα του νησιού τυπώνοντας τον αριθμό 2 στην θέση του 1, αυξάνοντας την νομισματική κυκλοφορία κατά 100%. την κεϋνσιανή συμβουλή για έκδοση νέου χρήματος με την μορφή "quantitative easing" ακολουθούν οι ΗΠΑ και άλλες χώρες σήμερα.
δυστυχώς η ευρωπαϊκή ένωση είναι διχασμένη στο θέμα αυτό με καταστροφικές συνέπειες για την ελλάδα όπως και για τις ιρλανδία, πορτογαλία, ισπανία, αλλά και άλλες χώρες. οι συνέπειες τόσο για τήν ελλάδα αλλά και για το μέλον της ίδιας της ΕΕ θα είναι, φοβάμαι, καταστροφικές.
η ιστορία του διονυσίου και το πλάτωνα εδώ σε ένα απόσπασμα από το βιβίο του μίμη ανδρουλάκη έβδομη αίσθηση τρόικα μοίρα σε pdf

θαλής ο μιλήσιος ο κερδοσκόπος

2011-01-07T16:30:00.000+01:00

αριστοτέλης (384-322 π.χ.), πολιτικά, βιβλ 1 κεφ 11

....το σχετικό με τον Θαλή τον Μιλήσιο διότι πρόκειται για μια ιδέα πλουτισμού που ενώ του την αποδίδουν λόγω της σοφίας του, έχει γενική αξία. Γιατί, ενώ τον περιγελούσαν για τη φτώχεια του λέγοντας πως δεν τον ωφελούσε σε τίποτα η σοφία του, λένε ότι εκείνος κατάλαβε από αστρολογικές ενδείξεις, αν και ήταν ακόμα χειμώνας, πως θα επακολουθούσε καλή σοδειά λαδιού. Αφού προμηθεύτηκε λίγα χρήματα, έδωσε προκαταβολή και νοίκιασε όλα τα ελαιοτριβεία στη Μίλητο και τη Χίο με ελάχιστο νοίκι, αφού δεν υπήρχε κανένας άλλος ανταγωνιστής. Όταν ήρθε η ώρα και πολλοί ζητούσαν ταυτόχρονα και ξαφνικά ελαιοτριβεία, ο Θαλής τα υπενοικίασε όσο ήθελε και, αφού συγκέντρωσε πολλά χρήματα, τους απέδειξε ότι είναι εύκολο να πλουτίσουν οι σοφοί, αν θέλουν, δεν είναι όμως αυτή η επιδίωξη τους. Και ο Θαλής λέγεται ότι απέδειξε με τούτο τον τρόπο τη σοφία του. Όπως είπαμε λοιπόν, η ιδέα αυτή έχει γενική αξία αν κάποιος μπορεί να δημιουργεί μονοπώλια...

το άνοιγμα των κλειστών

2011-01-05T08:30:00.000+01:00

Πρόσφατες μελέτες (απο τον ΙΟΒΕ) επιμένουν ότι η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων θα φέρει μέχρι και 10% αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Η τρόικα δια του Ποουλ Τόμσεν του ΔΝΤ είναι κατενθουσιασμένη με την ιδέα και το έθεσε ως προϋπόθεση για την εκταμίευση της τρίτης δόσης. Έτσι εχτές ο πρωθυπουργός έβαλε το θέμα σε πρωτεραιότητα: «ανοίξτε τα κλειστά τώρα».

Είναι ν’ απορεί κανείς με την ευκολία που κάτι τέτοιες εύπεπτες συνταγές γίνονται αποδεκτές απο τόσο σημαντικούς ανθρώπους.

Αυτό που υπαινίσεται μια τέτοια πρόταση είναι ότι τα ταξί, για παράδειγμα, στην Ελλάδα είναι λιγοστά, άρα μια απελευθέρωση θα αύξανε τον αριθμό τους (την προσφορά), θα μειωνόταν έτσι το κόμιστρο, θα χρησιμοποιούνταν έτσι περισότερο οι υπηρεσίες ταξί και αυτό θα είχε πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομία...ποιός είναι άραγε ο πολλαπλασιαστής των ταξί; Ξεχνούν άραγε ότι το ταξί στην Ελλάδα είναι απο τα φτηνότερα στην Ευρώπη; Ότι έστω και αν πέσει το κόμιστρο πολύ λίγο αυτό θα αύξανε την οικονομική δραστηριότητα και το εθνικό προϊόν; Αυτό που πιθανόν να γίνει είναι μια ανακατανομή. Θα φύγουν κάποιοι και θα μπούν κάποιοι άλλοι στον κλάδο. Πιθανόν να μπούν οργανωμένες εταιρίες. Αυτό ίσως φέρει κάποιους παραπάνω φόρους. Ναί, αλλά ανάπτυξη απο πού κι ως πού;

Κάτι παρόμοιο υποστηρίζουν ότι θα γίνει με τα φαρμακεία. Αποφεύγουν να πουν ότι το αμαρτωλό κύκλωμα φαρμακοβιομηχανιών - υπουργείου – ιατρών – φαρμακείων είναι αυτό που ανεβάζει το κόστος φαρμάκων και αυξάνει την πολυφαρμακία και όχι ο αριθμός των φαρμακείων. Πως μπορεί να αυξηθεί το εθνικό προϊόν άν αυξηθούν τα φαρμακεία στην Ομόνοια και στην πλατεία Βαρδαρίου; Πάλι, ίσως δούμε μια ανακατανομή. Ισως τα φαρμακεία μπούν στα σούπερ μάρκετ. Ίσως αυτό να δώσει κάποιους φόρους. Ανάπτυξη όμως;

Λίγοι μπορόυν να αμφισβητήσουν το ότι τα περισσότερα κλειστά επαγγέλματα πρέπει κάποτε να ανοίξουν και φυσικά δεν θα έπρεπε να είχαν κλείσει ποτέ. Απορεί όμως κανείς με την σπουδή και με την βαρύτητα που παίρνει το θέμα όσον αφορά στην ανάπτυξη. Γιατί τόση βιασύνη; Γιατί, αίφνης, τό θέμα του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων αποτελεί πρωτεραιότητα γιά την κυβέρνηση και για την τρόικα;

Ένας λόγος είναι η ευκολία: είναι πιό εύκολο από άλλα αναπτυξιακά μέτρα. Δεν απαιτεί ούτε χρήματα ούτε κάποιο σοβαρό κρατικό μηχανισμό. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια σειρά απο νομοσχέδια και γερό πολιτικό στομάχι: το άνοιγμα φέρνει κοινωνική και πολιτική αναστάτωση με όλους αυτούς που χάνουν τα προνόμιά τους να κατεβαίνουν στους δρόμους. Από την άλλη όμως θα αποκαλύψει και τα «ρετιρέ» του κάθε κλάδου φέρνοντας έτσι κάποιες προνομιούχες ομάδες αντιμέτωπες με το σύνολο της κοινωνίας. Πάνω στην αναμπουμπούλα αυτή η κυβέρνηση μπορεί ίσως να σκοράρει σε πόντους τολμηρίας και να δρέψει ψήφους από την απονομή της δικαιοσύνης και της ισοκατανομής του πλούτου.

Ένας άλλος λόγος όμως, θα μπορούσε να αναζητηθεί με απλές ασκήσεις πολιτικής οικονομίας: Καταμετρώντας τους ωφελημένους του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων μπορεί να βγάλει ο καθείς τα συμπεράσματά του.

Επίσης, εκείνο που μας διαφεύγει από την διαδικασία αυτή είναι γιατί δεν σπεύδει να επωφεληθεί το κράτος απο την μάχη αυτή εισπράτοντας ένα μερίδιο των προσόδων της απελευθέρωσης. Για παράδειγμα, μάθαμε όλοι πως οι άδειες φορτηγών χρυσο-πληρώνονταν. Μια άδεια ταξί στην Θεσσαλονίκη έπαιζε στις 100 χιλ ΕΥΡΩ. Η άδεια ενός προνομιούχου φαρμακείου πουλιέται εκατοντάδες χιλιάδες ΕΥΡΩ με πληροφορούν. Καλώς. Γιατί δεν φροντίζει το κράτος να εισπράξει άν όχι το όλον, τουλλάχιστον ένα μέρος αυτής της προσόδου; Η άδεια δεν είναι του κράτους; Το κράτος δεν την χορήγησε κατ' αρχή στους σημερινούς κατόχους της; Γιατί να πάρουν τσάμπα άδειες φαρμακείου τα σούπερμάρκετ; Γιατί μεγάλες εταιρίες αφήνονται να ρίξουν στην αγορά νέα ταξί ή φορτηγά έτσι δωρεάν;

Κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια τον παλλαπλασιαστή των ταξί, των φορτηγών ή των φαρμακείων. Κάποιες μελέτες όμως μας δείχνουν ξεκάθαρα άλλες στρεβλώσεις και στενωπούς της ανάπτυξης. Αυτές όμως δεν θέλει κανείς να τις αγγίξει. Γιατί;

Για παράδειγμα, πρόσφατη μελέτη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μας πληροφορεί ότι η «καθαρή απώλεια ευημερίας» λόγω της μονοπωλιακής δύναμης της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων και ποτών για την περίοδο 1983-2007, είναι περίπου €96.53 εκ. (2.74% της προστιθέμενης αξίας της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών) και η μείωση της ευημερίας των καταναλωτών είναι περίπου €176.51 εκ. (5.01% της προστ. αξίας της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών)» (Αγρότυπος, 13/9/2010). Με άλλα λόγια τα ολιγοπώλια στα τρόφιμα προκαλούν απώλεια εθνικού πλούτου εκατομμυρίων ΕΥΡΩ.

Στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται τα σούπερμαρκετ στα οποία οι ολιγοπωλιακές συνθήκες είναι γαργαντουϊκών διαστάσεων όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά πανευρωπαϊκά και παγκοσμιώς. Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν για μια πολιτική που θα μείωνε – αφού δεν μπορεί να εξαλείψει παντελώς – την ολιγοπωλιακή μέγκενη. Αντί όμως αυτού παρατηρούμε μια ύποπτη προσπάθεια απο το υπουργείο ανάπτυξης να μειώσει τον ρόλο της επιτροπής ανταγωνισμού. Ταυτόχρονα ο αρμόδιος υπουργός έκανε συμφωνία κυρίων με τους λιανεμπόρους για μειώσεις τιμών. Κάποιοι γράφουν (ΤΟ ΒΗΜΑ) ότι αυτά τα δύο πιθανόν να συνδέονται. Ότι δηλαδή οι λιανοπωλητές μείωσαν (προσωρινά) τις τιμές με αντάλαγμα το απυρόβλητο του ανταγωνισμού!!

Αν είναι έτσι αλοίμονό μας!
Η κυβέρνηση δεν ακροβατεί απλώς ιδεολογικά όπως φοβούνται κάποια παλιά ακραιφνώς σοσιαλιστικά της στελέχη. Αφ' ενός κοροϊδεύει τον εαυτό της, την τρόικα και την κοινωνία, ψηφίζοντας το ένα νομοσχέδιο μετά το άλλο προσπαθώντας να εξασφαλήσει το επόμενο ευρώ του ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης. Αφ' ετέρου όμως παίζει σε ένα πολύ επικύνδυνο ταμπλό καθώς ούτε τα νομοσχέδια από μόνα τους μπορούν να φέρουν ανάπτυξη αλλά το χειρότερο: οι κινήσεις της δημιουργούν υποψίες βρώμικης πολιτικής οικονομίας.

Τραγικό όμως είναι το ολίσθημα της ιστορικής ευθύνης: οι ηγέτες μας - όλοι ανεξαιρέτως στους ρόλους που υπηρετεί ο καθένας τους - αντί να μετατρέψουν την κρίση σε μια μοναδική ευκαιρία ανόρθωσης, τσαλαβουτούν μέσα στα θολά νερά του ναυαγίου της χώρας, ψαρεύοντας με τα ίδια πολιτικά και κομματικά δίχτυα με τα οποία οι ίδιοι είχαν τραβήξει την χώρα στον βυθό.

Χειμέρια τα πράγματα
Δύσκολοι πολύ οι καιροί

ανίδεοι και χορτάτοι

2011-01-01T04:40:00.000+01:00

εκείνος ο καταραμένος ο ευρύλοχος...

θυμόμαστε απο την οδύσσεια την ιστορία όπου ο οδυσσέας μετά τα γλέντια και την καλή ζωή που πέρασε με την όμορφη μάγισα κίρκη, αφού ξέφυγε απο τις σειρήνες δεμένος στο κατάρτι, αφού απέφυγε να τους καταπιούν η σκύλα και η χάρυβδις, μαζί με τους συντρόφους του έφτασαν αποκαμωμένοι στη θρινακία – την σημερινή σικελία – το νησί του θεού ήλιου – του απόλωνα δηλαδή. ο μάντης τειρεσίας τον είχε προειδοποιήσει τον οδυσσέα ότι αλοίμονό τους αν πείραζαν τις ιερές αγελάδες που έβοσκαν εκεί καθώς ο θεός ήλιος τις είχε μη βρέξει και μη στάξει. μια μέρα ενώ ο οδυσσέας είχε απομακρυνθεί στο νησί για να προσευχηθεί στους θεούς να τους δώσουν ούριο άνεμο τον πήρε ένας βαθύς ύπνος. ο ευρύλοχος τότε έπεισε τους υπόλοιπους πεινασμένους ναύτες ότι δεν υπάρχει χειρότερος θάνατος απο την πείνα και έτσι έπιασαν και έσφαξαν δυό-τρία παχιά γελάδια τα έψησαν στην θράκα και τα έφαγαν. η συνέχεια είναι γνωστή. ο απόλων θυμωμένος ζητάει απο τον δία να τιμωρήσει τους ενόχους και να τους στερήσει το «νόστιμον ήμαρ» - την επιστροφή τους στην πατρίδα. ο δίας – λες και δεν είχε κάνει παγαποντιές αυτός ποτέ στη ζωή του, πατροκτόνος, αιμομύκτης, μοιχός, απαγωγέας και παιδεραστής ο ίδιος – συμφωνεί και υπόσχεται τιμωρία στους ενόχους εκτός όμως από τον οδυσσέα ο οποίος – βράχος ηθικής ή παμπόνηρος; – δεν είχε αγγίξει καθόλου τα κοψίδια. έτσι, ο ποσειδών που όπως ξέρουμε δεν τον χώνευε τον οδυσσέα γιατί είχε τυφλώσει τον γυιόκα του τον κύκλωπα πολύφημο, σηκώνει δήθεν ούριο άνεμο και όταν σαλπάρουν ο οδυσσέας και οι χορτάτοι σύντροφοί του ο νεφεληγερέτης ζεύς ρίχνει κεραυνό στο καράβι και το διαλύει. γλυτώνει μόνο ο οδυσσέας. ο ποσειδών τον ξαναρίχνει σε τρικυμία, τον παρασέρνει πίσω στην χάρυβδι, αλλά ο ήρωας με την βοήθεια και της αθηνάς που πάντα του είχε μια αδυναμία του οδυσσέως, καταφέρνει να γλυτώσει και αράζει στον νησί των φαιάκων – την κέρκυρα. εκεί περνάει μέλι-γαλα για λίγο καιρό με μια πανέμορφη κερκυραία γυναικάρα την ναυσικά – κάτι σαν την άντζελα γκερέκου της εποχής. στο τέλος φτάνει στην πολυπόθητη ιθάκη, και αφού σκοτώσει τους μνηστήρες ζει και βασιλεύει στο νησί του με την πιστή πηνελοπη στο πλευρό του.

αν αφήσουμε κατά μέρος την ηθικολογική πλευρά του μύθου - που μας παραπέμπει στο προπατορικό αμάρτημα με το μήλο, την εύα και τον ευρύλοχο σε ρόλο κατηραμένου όφεως - το θέμα και τα συμπεράσματα του είναι εξαιρετικά επίκαιρα εν΄όψει της παρούσας οικονομικής κρίσης. όπως πάντα όμως κάποιος άλλος μας πρόλαβε χρόνια πρίν. έτσι ο γιώργος σεφέρης είχε γράψει σε ανύποπτο χρόνο, το περίφημο ποίημα «οι σύντροφοι στον άδη» που δημοσιεύτηκε στην πρώτη του ποιητική συλλογή «στροφή» το 1932.

ξεκινώντας απο τον μύθο και δίνοντας έμφαση στην φύση της τιμωρίας που ήταν η στέρηση της επιστροφής στην πατρίδα – το «νόστιμον ήμαρ» - ο σεφέρης ξεκινά αντιγράφοντας τον στίχο της οδύσσειας και μετά δημιουργεί τρεις καταπληκτικές στροφές με αποκορύφωμα την τρίτη:

Οι Σύντροφοι στον Άδη

νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιο
ἤσθιον˙ αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ

Αφού μάς μέναν παξιμάδια
τι κακοκεφαλιά
να φάμε στην ακρογιαλιά
του Ήλιου τ’ αργά γελάδια

που το καθένα κι ένα κάστρο
για να το πολεμάς
σαράντα χρόνους και να πας
να γίνεις ήρωας κι άστρο

Πεινούσαμε στης γης την πλάτη,
σα φάγαμε καλά
πέσαμε εδώ στα χαμηλά
ανίδεοι και χορτάτοι.

πρέπει εδώ να πούμε οτι είναι πολύ μεγάλη η δύναμη αυτού του ποιήματος, κυρίως της τελευταίας στροφής και έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα για τον συμβολισμό του και την σχέση του με τον μύθο του οδυσσέα. για παράδειγμα έχει χρησιμοποιηθεί σε σχέση με την οικολογία, και λέγεται πως αποτέλεσε το κύκνιο άσμα του διανοητή λιαντίνη λίγο πριν αυτοκτονήσει.
εμείς πρέπει να σταματήσουμε στην τελευταία στροφή που κατα την γνώμη μου συλαμβάνει απόλυτα αυτό που συμβαίνει με την παρούσα οικονομική κρίση στην ελλάδα.

1. «πεινούσαμε στης γής την πλάτη»

στην πρόσφατη μεταπολεμική ιστορία της, η ελλάδα βγαίνει βαθειά λαβωμένη μετά απο ένα πόλεμο, μια κατοχή, έναν εμφύλιο και μια ηλίθια χούντα. ο κόσμος «πεινάει» - όχι απαραίτητα για φαί αλλά για όλα τα καλούδια που απολαμβάνει ένα μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου και που ο έλληνας αρχίζει απο το ΄60 και μετά να τα βλέπει και να τα λιγουρεύεται στο «φαντάζιο», στο «ρομάντζο», στην ασπρόμαυρη τηλεόραση της ΕΙΡ και της ΥΕΝΕΔ και στον οχετό των παρδαλών ιδιωτικών καναλιών απο το ΄80 και μετά.
ώσπου το ΄81 έρχεται η ένταξη στην «ΕΟΚ των μονοπωλίων» που ναι μεν ήταν «ίδιο συνδικάτο» με το ΝΑΤΟ, αλλά είχε και κονδύλια και μεσσογειακά – «ολοκληρωμένα» μάλιστα - προγράμματα και ένα και δύο και τρία και τέσσερα...πακέτα ντελόρ και άλλες πολλές επιδοτήσεις, δάνεια και κονδύλια, παχιά κι αφράτα σαν τις καλοθρεμένες αγελάδες του απόλωνα στα λιβάδια της σικελίας.

2. «φάγαμε καλά».

του κυρ από ΤΟ ΒΗΜΑ (9/1/11)
δέκα ημέρες μετά που πρωτογράφτηκε αυτό το σημείωμα

δεν φάγαμε όλοι. ούτε αυτοί που φαγαμε φάγαμε εξ ίσου καλά, αλλά πολοί απο εμάς το τσιμπησαμε το κοψιδάκι μας. τόσο που να βγαίνει ο θαρσίτης αντιπρόεδρος και να διατείνεται ότι «μαζί τα φάγαμε» τα γελάδια και τα κονδύλια. τι σημασία έχει αν αυτός και η παρέα του έφαγε την νεφραρμιά κι εμείς απλώς κάναμε μια σουπίτσα με τα κόκκαλα;
ναί, μας παρέσυρε εκείνος ο καταραμένες ο ευρύλοχος, όμως δεν πήγε μόνος του να σφάξει τα βόδια, χρειαζόταν βοήθεια
«μαζί τα σφάξαμε»
βέβαια, έπρεπε να παρουμε και εμείς μερίδιο, αλιώς γιατί να συμμετέχουμε στη σφαγή ως απλοί εκδοροσφαγείς - κορόιδα είμαστε; μην ξεχνάμε ότι ο έλλην είναι φιλότιμος - κορόϊδο όμως δεν πιάνεται ποτέ!! άλλος έκων και άλλος άκων. άλλος εν γνώσει του και εκ του πονηρού άλλος επειδή έτσι πήγαινε το πράμα. άλλος λίγο άλλος πολύ, άλλος το μπονφιλέ, άλλος ένα κοκκαλάκι, πάντως ο πάγκαλος και ένα μεγάλο μερίδιο της ελληνικής κοινωνίας
«μαζί τα φάγανε»
πρέπει εδώ να καταλάβουμε ότι η συνενοχή είναι απαραίτητη μέθοδος σε αυτές τις περιπτώσεις. κάποια άλλη φορά θα εξηγήσουμε πως δομείται και πως λειτουργεί αυτό το πλέγμα συνενοχής που ο μητσοτάκης αποκάλεσε «διαπλοκή» και ο πάγκαλος «μαζί τα φάγαμε».

3. «πέσαμε εδώ στα χαμηλά»

έπεσαν και κοιμήθηκαν - «στα χαμηλά» όμως. έτσι και μεις «πέσαμε στα χαμηλά». θα μπορούσαμε να είχαμε πάει πιό ψηλά – ας το παραδεχτούμε αυτό. όμως, πεινασμένοι καθώς είμασταν, πέσαμε στο φαγοπότι. στα σκυλάδικα και στα σινιέ συνολάκια της τσιμισκή και της ερμού. ντοπαριστήκαμε στους ολυμπιακούς αγώνες και "ζήσαμε το 'ονειρό μας" σε χλυδάτες eurovision. εδώ σφάλαμε σύντροφοι (στον άδη). σφάλαμε ως έθνος. έσφαλαν ως κυβέρνηση. σφάλαμε συλλογικά. πιαστήκαμε "ανίδεοι". ίσως επειδή "πεινούσαμε", ίσως επειδή είμασταν "χορτάτοι" - ή πάλι μπορεί να 'ναι και τα δύο: "πεινούσαμε" και μετά "φάγαμε καλά", μετά "χορτάσαμε" και γι' αυτό ίσως "πέσαμε χαμηλά". "ανίδεοι" όμως. ανίδεοι και χορτάτοι.

4. «ανίδεοι και χορτάτοι»

δυστυχώς, μετά το φαγοπότι «πέσαμε ... χαμηλά, ανίδεοι και χορτάτοι»! δεν θα μπορούσε να αποδώσει κανείς καλύτερα την κατάσταση που βρισκόμαστε σήμερα ως λαός. χορτάτοι μέν. με τις δουλίτσες μας, με το εξοχικό μας, το δεύτερο αυτοκίνητο. αλλά πάντα ανίδεοι. ανίδεοι για το πόσο καλά είμασταν. ανίδεοι γατί είμασταν καλά. ανίδεοι για τους λόγους που πέσαμε χαμηλά και ανίδεοι για το αν ποτέ μπορούμε να ανυψωθούμε.

πως φτάσαμε εδώ που φτάσαμε;
φταίνε «αυτοί» που "τα έφαγαν"; ποιοί ειναι «αυτοί»; οι πρώην ή οι τωρινοί που ήταν και πριν τους πρώην στα πράματα; ο γιώργος ή ο κώστας, μήπως ο άλλος κώστας ή ο ανδρέας και ο κωνσταντίνος; ο αλογοσκούφης ή ο παπακωνσταντίνου; ο παπαντωνίου ή ο παπαθανασίου; ο άκης ή ο πάγκαλος που μας προκαλεί και παίζει με τα νεύρα μας, μήπως η αλέκα_έχουμε_πόλεμο ή ο αλέξης_τρία_πουλάκια_κάθονταν; μπας και είναι οι εφραιμοβουλγαράκιδες και οι τσουκατοχριστοφοράκοι; όλοι μαζύ οι τρακόσιοι μήπως; ο γιώργος έλεγε πέρισι τέτιο καιρό στο νταβός ότι φταίνε οι ραντιέριδες και οι «αγορές» που κερδοσκοπούν σε βάρος μας με τα spreads και τα cds; λέτε να είναι η siemens και εκείνη η σκύλα η μέρκελ; φταίει άραγε η τρόικα που μας επιβάλει να γίνουμε φακίριδες και να ζούμε με αέρα κοπανιστό;
ποιός φταίει; εμείς ή ο καταραμένος ο ευρύλοχος που μας παρέσυρε; και ο οδυσσέας - τι έκανε ο οδυσσέας; κοιμόταν ή εκανε το κορόϊδο ο πολυμήχανος; σου λέει, αφού δεν μπορώ να τους σταματήσω τους πεινάλες, ας το κόψω δίπλα να ξεχάσω και την πείνα μου. και τι αρχηγός ήταν αυτός τέλος πάντων, κοτζάμ βασιλιάς, ήρωας του τρωικού πολέμου, που αφήνει εμάς, απλά ναυτάκια, μούτσους κακοπληρωμένους, να μας παρασύρει εκέινη η μαϊμού ο ευρύλοχος και να φάμε τα γελάδια και να φάμε και τα μούτρα μας στην σικελία;
ποιός είναι άραγε ο ευρύλοχος και ποιός ο οδυσσέας στην περίπτωσή μας;
ανίδεοι! παντελώς ανίδεοι!
ανίδεοι για το πρίν, ανίδεοι όταν το κάναμε, ανίδεοι για το τώρα, ανίδεοι και για το μετά.
τι θα γίνει μετά;

αν συνεχίσουμε με τον μύθο του οδυσσέα θα γεμίσουμε αισιοδοξία. ο ήρωας –μείον ο ευρύλοχος και οι σύνδαιτημόνες του - αφού γλύτωσε απο τον κεραυνό του δία και την χάρυβδι όπου τον ξαναέριξε ο άθλιος ο ποσειδώνας, κατάφερε να σωθεί και τελικά να επιστρέψει στην αγαπημένη του ιθάκη. εδώ που τα λέμε δεν πέρασε και τόσο άσχημα στο ταξίδι. έκανε ιστιοπλοία με γιώτ στην μεσόγειο όπου και απόλαυσε διακοπές με γυναικοδουλειές με κίρκη και ναυσικά. όταν δε επέστρεψε όλα και όλοι τον περίμεναν πως και πως. η πηνελόπη βράχος ηθικής, ο γυιός του ο τηλέμαχος έτοιμος να καθαρίσει με τους χαραμοφάηδες μνηστήρες της μαμάς του. ο γερο-λαέρτης, ο σκύλος του ο άργος, το παλάτι, ο λαός του, όλα εκεί.
δέκα χρόνια τον πήρε στον οδυσσέα να επιστρέψει στην ιθάκη.
δέκα χρόνια πιστέυω ότι θα μας πάρει κι εμάς να ξεμυτήσουμε απο αυτή την κρίση.
ο αριθμός δέκα στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι τυχαίος ούτε συμπτωματικός. μπορεί να αποδειχθεί με λίγα κουτσο-μακρο-οικονομικά. διότι, κάπου-κάπου πρέπει να αφήνουμε την ποίηση και να πιάνουμε τα οικονομικά

it’s the economy stupid!

αυτό όμως σε άλλο σημείωμα.

βάρβαροι

2010-12-30T21:36:00.000+01:00

θυμόσαστε εκείνη την περίφημη μπαρούφα που δήθεν είχε πει ο χένρυ κίσσινγκερ για τους έλληνες και τον πολιτισμό τους;

« Ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι΄ αυτό πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτισμικές του ρίζες. Τότε ίσως συνετισθεί. Εννοώ δηλαδή να πλήξουμε τη γλώσσα,τη θρησκεία,τα πνευματικά και ιστορικά του αποθέματα ώστε να εξουδετερώσουμε κάθε δυνατότητά του να αναπτυχθεί, να διακριθεί,να επικρατήσει, για να μη μας ενοχλεί στα Βαλκάνια,να μη μας παρενοχλεί στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή, κτλ. ».

ε λοιπόν δεν την είπε ποτέ ο κίσιγκερ αυτη την ανοησία! το ομολόγησε - προς τιμή του - εκείνος που διέσπειρε την είδηση, ο γιάννης μαρίνος στο ΒΗΜΑ:
δύο στοιχεία μπορεί να κρατήσει κανείς απο αυτη την φαιδρή ιστορία:
πρώτο, είμαστε ένας λαός με σύνδρομο καταδίωξης που όταν δεν έχει εχθρούς που έχουν άλλη δουλειά να κάνουν απο το να επιβουλεύονται την γλώσσα, και τον πολιτισμό του, νοιώθει την ανάγκη να ανακαλύψει και να δημιουργλησει από μόνος του εχθρούς:
"με μισούν - άρα υπάρχω"
δεύτερο, και να την είχε πει την κοτσάνα όμως ο κίσσιγκερ, εμείς δεν έχουμε να φοβόμαστε τίποτα και μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι τα βράδυα αφού τον πολιστισμό, την γλώσσα την θρησκεία και την ιστορία μας τα υπερασπίζονται με γεναιότητα και υποδειγματική αυταπάρνηση ο θέμος, η ανίτα, ο λάκης, σύσωμη η ελληνική τηλεόραση ....και άλλοι πολοί

διονύσιος συρακουσών και πλάτων κεϋνσιανοί

2010-01-08T08:02:00.000+01:00

ελληνική κτηνοτροφία

2008-12-26T21:34:00.000+01:00

η ελληνική κτηνοτροφία υπό επιτήρηση: στο χείλος της καταστροφής ή μπροστά σε μια θαυμάσια ευκαιρία για ένα ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης;

Δεν είναι η πρώτη φορά, ούτε είναι η Ελλάδα η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση της οποίας η κτηνοτροφία μπαίνει στο στόχαστρο των ευρωπαϊκών υπηρεσιών αρμόδιων για την ασφάλεια και την υγιεινή τροφίμων. Να θυμηθούμε μόνο την κρίση των ‘τρελών αγελάδων’ που ξεκίνησε από την Μ. Βρετανία, και συντάραξε την Ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά το 1992, ή την κρίση της διοξίνης στα πουλερικά του Βελγίου το 1999 και την εισαγόμενη γρίπη των πτηνών το 2004. Ακόμη, όπως επισημαίνεται και στο άρθρο των Μ. Τράτσα και Π. Μπίτσικα (Το Βήμα, 21/12/2008) η τελευταία πρωτοβουλία της ΕΕ δεν είναι κάτι νέο ούτε και μη αναμενόμενο – τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να είναι για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τις αρμόδιες υπηρεσίες του. Το 2008 συντάχθηκαν τέσσερις εκθέσεις ελέγχου που αφορούν την Ελλάδα, ενώ το 2007 είχαν συνταχθεί ήδη 10 σχετικές εκθέσεις. Στο Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ) της Διεύθυνσης Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μπορεί να βρει κανείς συνολικά 95 εκθέσεις ελέγχου που αφορούν την Ελλάδα από το 1998-2008. Αν ο μεγάλος αριθμός των εκθέσεων δεν αποτελεί σαφή ένδειξη προβλημάτων, τότε το περιεχόμενο πολλών από αυτές σίγουρα αποτελεί μερική απόδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά, τουλάχιστο σύμφωνα με τους τεχνοκράτες του ΓΤΚΘ. Χαρακτηριστικά, στην έκθεση του Απριλίου (2008/7813) αναφέρεται ότι ο συντονισμός των Ελληνικών υπηρεσιών καθυστερεί απελπιστικά αναμένοντας αποφάσεις ‘σέ πολιτικό επίπεδο’, ενώ η έκθεση του Ιανουαρίου (2008/7965) αναφέρει επί λέξει ότι οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι εκ μέρους των αρμόδιων Ελληνικών υπηρεσιών ήταν ‘ικανοποιητικές στα χαρτιά … στην πράξη όμως ήταν σημαντικά ελλειμματικές’.

Πως θα επηρεάσει η παρούσα πρωτοβουλία της ΕΕ να θέσει την Ελληνική κτηνοτροφία σε καθεστώς τακτικών (μηνιαίων) ελέγχων και η απειλή απαγόρευσης εξαγωγών κρέατος;

Ακόμη και αν απαγορευτούν οι εξαγωγές, αυτές αποτελούν σχετικά μικρό μέρος του ισοζυγίου κρέατος και μάλλον δεν θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο σύνολο της κτηνοτροφικής παραγωγής της χώρας. Οι εξαγωγές δεν αποτελούν παρά κάτι λιγότερο από το 6% της ετήσιας παραγωγής κρέατος, ενώ αντίθετα το ύψος των εισαγωγών (448 χιλ. τόνοι) είναι μόλις λίγο χαμηλότερο από την ετήσια παραγωγή (488 χιλ. τόνοι). Επίσης μόνο οι μισές από τις εξαγωγές (3% της παραγωγής) είναι προς χώρες της ΕΕ. Είναι ενδιαφέρον ότι κατά την 25ετία 1981-2006 από την ένταξη στην ΕΕ η παραγωγή αυξήθηκε ελάχιστα (14,5%), ενώ η κατανάλωση διπλασιάστηκε και οι εισαγωγές υπερ-τριπλασιάστηκαν. Το ποσοστό αυτάρκειας σε κρέας είναι σήμερα 53% από το 85% το 1981. Η αύξηση κατανάλωσης κρέατος (πάνω από 100%) που σημειώθηκε κατά την 25ετία μετά την ένταξη καλύφθηκε σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από εισαγωγές και κυρίως από χώρες της ΕΕ. Αν λοιπόν το ΓΤΚΘ επιβάλει άμεσα εμπάργκο εξαγωγών προς την ΕΕ στα Ελληνικά κρέατα, αυτό δεν θα επηρεάσει άμεσα παρά κάτι λιγότερο από το 3% της εθνικής παραγωγής. Αυτό φυσικά θα είναι καταστροφικό για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις που ασχολούνται με τις εξαγωγές αυτές. Όμως είναι δύσκολο να αρνηθεί κανείς ότι και αυτές οι επιχειρήσεις φέρουν μερίδιο της ευθύνης μαζί με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου. Η μείωση των εξαγωγών βέβαια δεν θα είναι το μοναδικό αποτέλεσμα των δυσμενών εκθέσεων του ΓΤΚΘ, καθώς η δυσφήμηση που θα ακολουθήσει θα επηρεάσει αρνητικά και την Ελληνική κατανάλωση εγχώριου κρέατος. Την έκταση του φαινομένου αυτού δεν μπορούμε να την προβλέψουμε εύκολα. Σίγουρα όμως θα έχει σημαντικές επιπτώσεις, ίσως και υψηλότερες από την μικρή ούτως ή άλλως μείωση των εισαγωγών, καθώς τα Ελληνικά κρέατα πωλούνται σε υψηλότερες τιμές από τα εισαγόμενα, αφού προτιμούνται από τους Έλληνες καταναλωτές.

Είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον όμως να δεί κανείς τα αίτια του προβλήματος: Γιατί η Ελληνική κτηνοτροφία απειλείται με ‘καραντίνα’ και ‘τελεσίγραφα’ και βρίσκεται συχνά και επίμονα στο στόχαστρο της ΕΕ; Τα αίτια θα πρέπει αφ’ ενός να αναζητηθούν στην χρόνια παθογένεια της κρατικής μηχανής και αφ’ ετέρου στην διάρθρωση της κτηνοτροφικής παραγωγής και της αλυσίδας του κλάδου του κρέατος.

Το πρώτο, δεν θα πρέπει, δυστυχώς, να μας εκπλήσσει. Οι υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν είναι το μοναδικό τμήμα του κράτους που καθυστερεί να εναρμονιστεί με Κοινοτικές οδηγίες, ή ακόμα πιο απλά και ουσιαστικά: Οι υπηρεσίες αυτού του κράτους είτε αρνούνται πεισματικά είτε αδυνατούν να εκσυγχρονιστούν και να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας μοντέρνας κοινωνίας σε μια Ευρωπαϊκή χώρα όπου πάνω από το 70% του πληθυσμού ζεί σε αστικά κέντρα. Η δικαιολογία της περιβόητης ‘υλικοτεχνικής υποδομής’ δεν πείθει όσο παλαιότερα. Για παράδειγμα και σύμφωνα πάντα με τις εκθέσεις ελέγχου του ΓΤΚΘ, 15 εργαστήρια ελέγχου καταλοίπων σε ζώα και προϊόντα ζωικής προέλευσης είχαν εξοπλιστεί από το 2005 με υπερσύγχρονα όργανα ‘σύμφωνα με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας’ (ΓΤΚΘ έκθεση 2008/7965). Τρία χρόνια αργότερα όμως, μόνο ένα από τα 15 εργαστήρια είχε καταφέρει να πιστοποιηθεί – άρα και να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Τα υπόλοιπα 14 παρέμειναν ουσιαστικά ανενεργά λόγω ελλείψεων κάποιων χημικών αντιδραστηρίων και ειδικευμένου προσωπικού, κυρίως λόγω γραφειοκρατικών παραλείψεων. Αφού όμως μιλούμε για έλεγχο καταλοίπων στο κρέας η διαδικασία πρέπει να ξεκινά νωρίτερα και υψηλότερα στην αλυσίδα παραγωγής, όταν χορηγούνται τα φάρμακα στα ζώα και όταν αναμιγνύονται οι ζωοτροφές. Πως μπορούμε όμως να περιμένουμε λελογισμένη χρήση κτηνιατρικών φαρμάκων από τους κτηνοτρόφους όταν δεν υπάρχει ελεγχόμενη συνταγογραφία από τους κτηνιάτρους; – πόσο μάλλον όταν δεν υπάρχει ικανοποιητική τέτοια ούτε για τα ανθρώπινα φάρμακα;. Να προσθέσουμε ότι υπάρχει και σοβαρό δεοντολογικό πρόβλημα όταν ο κτηνίατρος είναι συνήθως και ο ‘φαρμακοποιός’ ο οποίος πωλεί τα φάρμακα, κάτι που ισχύει επίσης με τις ίδιες ολέθριες συνέπειες και με τους γεωπόνους και τα γεωργικά φάρμακα. Εδώ είναι απαραίτητο το συνταγολόγιο, η καθιέρωση βιβλίου θεραπείας σε κάθε στάβλο και κτηνιατρείο καθώς και στο συσκευαστήριο ζωοτροφών και κυρίως ο συνδυασμένος και διασταυρούμενος έλεγχος όλων - χρειάζεται δηλαδή ένα ‘ΤΑΞΙΣ’ της κτηνοτροφίας και των τροφίμων γενικότερα.

Το δεύτερο αίτιο, η διάρθρωση της κτηνοτροφίας και της όλης αλυσίδας παραγωγής και διακίνησης αφ’ ενός δεν βοηθάει στην εφαρμογή ενός εμπεριστατωμένου συστήματος ελέγχου που θα καλύπτει τις ανάγκες μιας σύγχρονης αλυσίδας τροφίμων, αφ’ ετέρου όμως είναι και ένα πλεονέκτημα καθώς δεν επιτρέπει την εύκολη διάδοση επιδημιών που ταλανίζουν συχνά την κτηνοτροφία των μεγάλων παραγωγών χωρών του Ευρωπαϊκού βορά. Σε καμιά χώρα του κόσμου δεν υπάρχει αδιάτρητο σύστημα ελέγχου ποιότητας και υγιεινής τροφίμων. Απόδειξη ότι οι κρίσεις πλήττουν επανειλημμένα χώρες με τα πιο προηγμένα συστήματα και διαδικασίες ελέγχων, όπως είναι η Μ. Βρετανία, το Βέλγιο, η Γαλλία, οι ΗΠΑ ακόμη και η Ολλανδία και η Δανία, ή όπως είδαμε πολύ πρόσφατα η Ιρλανδία. Δεν είναι οι κρίσεις της διατροφικής αλυσίδας μόνο Ελληνικό φαινόμενο – τουναντίον η Ελλάδα ίσως έχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε κάποια είδη διατροφικών κρίσεων. Το πρόσφατο πρόβλημα που δημιουργήθηκε και προκάλεσε την παρέμβαση των υπηρεσιών της ΕΕ δεν έχει τον χαρακτήρα της κρίσης, αλλά μάλλον αποτελεί χρόνια - και ως τώρα τουλάχιστον ανίατη - ασθένεια. Η Ελληνική κτηνοτροφία είναι όμως λιγότερο επιρρεπής στις κρίσεις που μαστίζουν συχνά πολλές χώρες με εντατική κτηνοτροφία. Λόγω και της χαμηλής σχετικά παραγωγής και της γεωγραφίας της χώρας μας, όπου η κτηνοτροφική παραγωγή είναι αρκετά διεσπαρμένη, υπάρχουν λιγότερες και μικρότερης έκτασης επιδημίες σε σχέση με άλλες χώρες με πολύ μεγαλύτερη και πυκνότερης διασποράς παραγωγή και όχι τόσο ευνοϊκή γεωγραφία. Η Ελλάδα όμως έχει μικρού μεγέθους κτηνοτροφικές μονάδες καθώς και μικρού μεγέθους σφαγεία πολλά από τα οποία δεν ικανοποιούν τις σύγχρονες απαιτήσεις υγιεινής ούτε και της ηθικής μεταχείρισης των ζώων (κάτι που πέρα από ένδειξη πολιτισμού αφορά πολλούς από τους καταναλωτές εντός και εκτός της χώρας). Επίσης το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό της διανομής κρέατος γίνεται από μικρά πολυάριθμα κρεοπωλεία παρά από τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ όπως συμβαίνει στις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Η διασπορά αυτή του λιανεμπορίου καθιστά δύσκολο το έργο του ελέγχου στο κομμάτι αυτό της αλυσίδας. Οι έλεγχοι για να είναι αποτελεσματικοί πρέπει να καλύπτουν όλα τα στάδια της αλυσίδας από τον στάβλο ως τον πάγκο του χασάπη, και το ψυγείο του σούπερ μάρκετ, από το χωράφι στον μύλο ζωοτροφών και τα κτηνιατρικά φάρμακα, όπως και την διάθεση των λυμάτων και των αποβλήτων των σφαγείων. Είναι ίσως καιρός πέρα από ένα ΤΑΞΙΣ τροφίμων ή μάλλον παράλληλα με αυτό, να σκεφτούμε και να σχεδιάσουμε ένα σύστημα ‘ιχνιλασιμότας’ για την Ελληνική κτηνοτροφία και την αλυσίδα τροφίμων γενικότερα.

Οι κρίσεις πολλές φορές μπορούν να μετατραπούν σε θαυμάσιες ευκαιρίες. Είναι ίσως κατάλληλη η στιγμή η Ελληνική κτηνοτροφία να περάσει στο δεύτερο στάδιο του εκσυγχρονισμού της μετά την ένταξη στην ΕΕ και να βρεί τα δικό της μοντέλο ανάπτυξης. Εκσυγχρονισμός δεν σημαίνει απαραίτητα και βιομηχανοποίηση. Δεν είναι αναγκαίο να μετατραπεί η Ελληνική κτηνοτροφία σε μια αλυσίδα με έναν μικρό αριθμό μεγάλης κλίμακας μονάδων παραγωγής με λίγα γιγαντιαία σφαγεία και μονάδες επεξεργασίας κρέατος. Ούτε μπορεί να συμβεί αυτό, ούτε και απαραίτητο είναι – τουλάχιστον όχι σε καθολική κλίμακα. Η Ελληνική κτηνοτροφία πρέπει να αναζητήσει το δικό της μοντέλο ανάπτυξης που θα πρέπει να το διέπει η υψηλής ασφάλειας, υγιεινή κτηνοτροφική παραγωγή και που θα είναι δυαδικό: Το ένα σκέλος είναι η μικρής κλίμακας παραγωγή με τοπικά χαρακτηριστικά. Δεν πρέπει να απεμποληθεί το σύστημα των μικρών μονάδων, κυρίως στα αιγοπρόβατα αλλά και σε άλλα ζώα. Είναι εδώ απαραίτητη η ανάδειξη των όποιων τοπικών πλεονεκτημάτων, είτε αυτά αφορούν τις ειδικές κλιματολογικές, γεωγραφικές, ακόμη και ιστορικές συνθήκες στην κάθε περίπτωση. Το δεύτερο σκέλος του δυαδικού συστήματος αυτού θα είναι η μεγάλης κλίμακας βιομηχανοποιημένη παραγωγή. Υπάρχει ένα τμήμα της ζήτησης που απαιτεί πιο μαζική, πιο ομογενοποιημένη παραγωγή, μεγάλο μέρος της οποίας καλύπτεται ήδη από τις εισαγωγές. Τέτοιου είδους παραγωγή την απαιτούν ο τουριστικός χαρακτήρας της χώρας, η εποχιακή κατανάλωση οι μεγάλες τουριστικές μονάδες, οι αλυσίδες εστιατορίων, εφοδιασμοί αεροπλάνων πλοίων, κλπ, καθώς και μόνιμοι ‘θεσμικοί’ καταναλωτές, όπως ο στρατός, νοσοκομεία, κλπ. Τα δύο αυτά σκέλη του δυαδικού συστήματος μπορούν να συνυπάρξουν και να αλληλοτροφοδοτούνται.
Ο εκσυγχρονισμός της κτηνοτροφίας στην Ελλάδα είναι αναγκαίο να γίνει έστω και τώρα. Είναι αναγκαίο όχι μόνο επειδή οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα να επιβιώσουν και να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, αλλά και επειδή το δικαιούνται έστω και αν δεν το διεκδικούν ακόμα οι Έλληνες καταναλωτές. Επειδή επίσης είναι υποχρέωσή μας να προσφέρουμε υψηλής ποιότητας τρόφιμα στα 10 εκατομμύρια τουριστών που μας κάνουν την τιμή να επιλέξουν την χώρα μας κάθε χρόνο. Οι περισσότεροι από αυτούς γνωρίζουν ότι το δικαιούνται αυτοί όμως μπορούν να το διεκδικήσουν και αλλού. Ο εκσυγχρονισμός της αλυσίδας κρέατος απαιτεί όμως όχι μόνο εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών, αλλά και όλων των συμμετεχόντων στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης. Όλοι, ιδιωτικοί και δημόσιοι φορείς πρέπει να υποστούν το μερίδιο του κόστους που τους ανήκει για να έχουν δικαίωμα στα κέρδη που θα δημιουργηθούν – ή έστω για να μπορούν να διεκδικήσουν το δικαίωμα για την επιβίωσή τους.