Η αβάστακτη ελαφρότητα του αγροτικού
επιχειρηματικού εισοδήματος
και Δωδεκάμισι λόγοι που ίσως ώθησαν
τους γεωργούς στους δρόμους
Μείον 12,5% σε σχέση με το 2024 είναι to επιχειρηματικό εισόδημα
στην Ελληνική γεωργία φέτος, ενώ στο σύνολο των 27 χωρών αυξήθηκε κατά +17%. Το επιχειρηματικό εισόδημα της ελληνικής γεωργίας
το 2025 διαμορφώθηκε στα €5,7 δις,
που είναι λιγότερο κατά -€814 εκ από το περσινό που
ήταν €6,5 δις. Αντίστοιχα στην ΕΕ-27 το
επιχειρηματικό εισόδημα στην γεωργία ήταν €147 δις, αυξημένο κατά €22,5 δις. από το 2024 που ήταν €125,7 δισ.
Η EUROSTAT και οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες υπολογίζουν κάθε χρόνο το "επιχειρηματικό εισόδημα" της γεωργίας ως τα καθαρά έσοδα που απομένουν κάθε χρόνο στην τσέπη του
παραγωγού όταν αφαιρεθούν από την αξία της συνολικής γεωργικής παραγωγής όλα τα
έξοδα, αγροτικές εισροές, εφόδια, μισθοί, ενοίκια, τόκοι, και φόροι και προστεθούν οι
ενισχύσεις της ΚΑΠ.
Η φετινή πτώση αυξάνει την ψαλίδα μεταξύ
Ελληνικού-Ευρωπαϊκού αγροτικού επιχειρηματικού εισοδήματος κατά σχεδόν 30% (αύξηση στην ΕΕ-27 +17% μείωση στην Ελλάδα κατά -12,5% = 29,5%). Κυρίως όμως θα πρέπει να μας προβληματίσει η μακροχρόνια
τάση μείωσης του σχετικού επιχειρηματικού εισοδήματος των Ελλήνων γεωργών σε
σχέση με των υπολοίπων Ευρωπαίων συναδέλφων τους. Η φαινομενικά παράλληλη
πορεία του Ελληνικού και του Ευρωπαϊκού επιχειρηματικού εισοδήματος στο
διάγραμμα δεν αντικατοπτρίζει την σχετική θέση της Ελλάδας σε σχέση με την
ΕΕ-27, αφού η μεταβολή του Ελληνικού υπολείπεται του Ευρωπαϊκού. Ενώ το
Ελληνικό επιχειρηματικό εισόδημα αποτελούσε το 7,3% του συνόλου ΕΕ-27 το 2005, δύο δεκαετίες μετά έχει μειωθεί στο 3,8% - δηλαδή σχεδόν κατά το ήμισυ - του Ευρωπαϊκού σε τρέχουσες τιμές. Σε
σταθερές τιμές (2010) τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 7,5% το 2005 και 4,5% το 2025.
Το συχνά επαναλαμβανόμενο επιχείρημα του μικρού κλήρου (που πρέπει να μεγαλώσει ώστε το εισόδημα να μοιράζεται σε λιγότερες τσέπες) –να μειωθεί δηλαδή ο παρονομαστής του κλάσματος ώστε να αυξηθεί το κατά κεφαλήν επιχειρηματικό εισόδημα, είναι μόνο η μισή αλήθεια. Ο αριθμός των αγροτικών εκμεταλλεύσεων έχει ήδη μειωθεί δραματικά, από 834 χιλ. το 2005 σε 486 χιλ το 2023 - σχεδόν οι μισές - και συνεχίζουν να μειώνονται. Η άλλη μισή αλήθεια, όμως, είναι πως ο αριθμητής του κλάσματος ανεβαίνει αγκομαχώντας μη μπορώντας να παρακολουθήσει τις ευρωπαϊκές τάσεις. Έτσι, το κατά κεφαλή αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα ενώ αυξάνεται - όμως αυξάνεται με μικρότερους ρυθμούς από ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ο δείκτης Β (καθαρό επιχειρηματικό εισόδημα ανά ετήσια μη-αμοιβόμενη μονάδα εργασίας) τα τελευταία 20 χρόνια έχει υπερδιπλασιαστεί στην ΕΕ-27, από 80 στα 200 (+150%), ενώ στην Ελλάδα από 82 σε 126 (+54%) και φέτος έχει μειωθεί κατά -12,7% ενώ έχει αυξηθεί στην ΕΕ-27 κατά +14,8%, μεταξύ 2024-25.
Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να προβληματίσουν τα κέντρα αποφάσεων στην πλατεία Βάθη, στην Ηρώδου Αττικού, καθώς και στις αίθουσες των διοικητικών συμβουλίων των μεγάλων επιχειρήσεων της αγροδιατροφής, των αγροτικών εισροών και της Τράπεζας. Δεν γνωρίζω αν έχουν προλάβει να τα μελετήσουν οι γεωργοί της χώρας τα στοιχεία αυτά. Είναι όμως βέβαιο ότι αυτό το μείον 12,5% έγινε αισθητό "ελαφρύνοντας" τις τσέπες και τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους. Η ελαφρότητα αυτή βάρυνε μάλλον στην απόφασή τους να κλείσουν τους κόμβους των εθνικών οδών και να περάσουν τις γιορτές δίπλα στα τρακτέρ.















